સુપ્રીમ કોર્ટનો મોટો નિર્ણય: નવી ગાડીઓ માટે 4 વર્ષ અને બાઇક માટે 6 વર્ષનો વીમો ફરજિયાત

વીમા ક્ષેત્રે ક્રાંતિ: 4 અને 6 વર્ષનો વીમો ફરજિયાત

સુપ્રીમ કોર્ટ ઓફ ઈન્ડિયાએ ઓટોમોબાઈલ અને વીમા ક્ષેત્રો માટે એક મોટી નીતિગત જાહેરાત કરી છે. 4 ઓગસ્ટ, 2026 થી લાગુ થનારા આ નવા નિયમો મુજબ, હવે નવા વાહનો માત્ર એક વર્ષના થર્ડ-પાર્ટી કવર સાથે નહીં વેચાય. કાર ખરીદનાર માટે 4 વર્ષ અને ટુ-વ્હીલર ખરીદનાર માટે 6 વર્ષનો વીમો લેવો ફરજિયાત હશે. આ નિર્ણયનો હેતુ રસ્તા પર વીમા વગર ફરી રહેલા વાહનોની સમસ્યાને પહોંચી વળવાનો છે, જેના કારણે અકસ્માત પીડિતોને વળતર મળવામાં વિલંબ થાય છે.

ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ: ANPR કેમેરા અને VAHAN ડેટા

આ નિયમને અસરકારક બનાવવા માટે, કોર્ટે ઓટોમેટિક નંબર પ્લેટ રેકગ્નિશન (ANPR) કેમેરાને ઈન્સ્યોરન્સ ઈન્ફોર્મેશન બ્યુરો ઓફ ઈન્ડિયા અને સરકારના VAHAN ડેટાબેઝ સાથે જોડવાનો આદેશ આપ્યો છે. આનાથી રાજ્ય પોલીસ રીઅલ-ટાઇમમાં વીમાની સ્થિતિ ચકાસી શકશે. જો કોઈ વાહન વીમા વગરનું જણાશે, તો અધિકારીઓ તરત જ ડિજિટલ ચલણ (challan) જાહેર કરી શકશે.

વીમા ઉત્પાદનો અને પ્રીમિયમ પર અસર

નવા નિયમો હેઠળ, વીમા કંપનીઓએ વાહનની ખરીદી સમયે 4-ટાયર પોલિસી સ્ટ્રક્ચર રજૂ કરવું પડશે. આ પેકેજમાં ફરજિયાત થર્ડ-પાર્ટી વીમાની સાથે માલિક અને મુસાફરો માટે પર્સનલ એક્સિડન્ટ ઈન્સ્યોરન્સ અને વાહન નુકસાન સામે રક્ષણ જેવા વૈકલ્પિક કવર પણ સામેલ હશે. ઈન્સ્યોરન્સ રેગ્યુલેટરી એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (IRDAI) ફરજિયાત થર્ડ-પાર્ટી વીમાના પ્રીમિયમ નક્કી કરશે, જ્યારે વૈકલ્પિક કવરના પ્રીમિયમ નક્કી કરવાની સ્વતંત્રતા વીમા કંપનીઓને રહેશે.

સંચાલન અને પાલન સંબંધિત પડકારો

એક મુખ્ય પ્રસ્તાવ એવો છે કે ફ્યુઅલ (પેટ્રોલ/ડીઝલ) વેચાણને વાહનના વીમા સ્ટેટસ સાથે જોડવામાં આવે. જો આ લાગુ થશે, તો વીમા વગરના વાહનોને ફ્યુઅલ મળતું બંધ થઈ શકે છે. આનાથી વીમા કંપનીઓએ વધુ અપફ્રન્ટ પ્રીમિયમ વસૂલવું પડશે, પરંતુ લાંબા ગાળાની પોલિસી જવાબદારીઓનું સંચાલન વધુ જટિલ બની શકે છે. આ ઉપરાંત, કોર્ટે માર્ચ 2022 થી પેન્ડિંગ પડેલા અકસ્માતના જૂના દાવાઓને ઝડપથી ઉકેલવા માટે પોલીસને ડિટેઈલ્ડ એક્સિડન્ટ રિપોર્ટ્સ (DAR) સબમિટ કરવાના આદેશ આપ્યા છે. આ પહેલની પ્રગતિની સમીક્ષા 18 ઓગસ્ટ, 2026 ના રોજ થશે.