સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હી સરકારને નોટિસ પાઠવીને Institute of Liver and Biliary Sciences (ILBS) માં ગરીબ દર્દીઓને મફત સારવાર ન મળતી હોવાના આક્ષેપો અંગે જવાબ માગ્યો છે. આ કેસમાં નાણાકીય ગેરરીતિ અને ગવર્નન્સના અભાવ જેવા ગંભીર મુદ્દાઓ પણ સામે આવ્યા છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હી સરકારને એક અરજીના આધારે નોટિસ જારી કરી છે, જેમાં આરોપ લગાવવામાં આવ્યો છે કે Institute of Liver and Biliary Sciences (ILBS) તેના જાહેર સ્વાસ્થ્યના જવાબદારીઓ નિભાવવામાં નિષ્ફળ રહ્યું છે. કોર્ટ તપાસ કરી રહી છે કે શું આ સંસ્થાએ આર્થિક રીતે નબળા વર્ગના દર્દીઓ માટે નિર્ધારિત મફત સારવારની સુવિધા આપી છે કે નહીં. નોંધનીય છે કે, આ સંસ્થાને મળેલ સસ્તી જમીન બદલ આ મફત સારવાર આપવી ફરજિયાત છે.
ગવર્નન્સ અને નાણાકીય તપાસના મુદ્દા
કોર્ટમાં દાખલ કરવામાં આવેલી અરજી સંસ્થાના નાણાકીય વહીવટ પર પણ ગંભીર સવાલો ઉઠાવે છે. કમ્પટ્રોલર એન્ડ ઓડિટર જનરલ (CAG) ના ૨૦૧૮ અને ૨૦૨૩ ના રિપોર્ટ્સ મુજબ, સંસ્થામાં ફંડના મેનેજમેન્ટમાં ખામીઓ હોવાના પુરાવા ટાંકવામાં આવ્યા છે. રિપોર્ટમાં લગભગ ₹૩૬ કરોડથી વધુની આઉટસ્ટેન્ડિંગ એડવાન્સ રકમ અને લગભગ ₹૯.૬૮ કરોડના નકામા બની ગયેલા સાધનોનો ઉલ્લેખ છે.
આ ઉપરાંત, અરજીમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે સંસ્થાની ફાઇનાન્સ કમિટી છેલ્લા ૩ વર્ષથી મળી નથી. એક કોર્પસ ફંડ કે જેની કિંમત લગભગ ₹૬૮ કરોડ છે, તે સરકારી તિજોરીમાં પરત કરવાને બદલે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટમાં જ સ્થગિત હોવાનું જણાવાયું છે.
કોર્ટના આદેશનું પાલન?
૨૦૧૮ ના સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્દેશ મુજબ, જે હોસ્પિટલોને સસ્તી જમીન મળી છે, તેમણે ૧૦% ઇનપેશન્ટ બેડ અને ૨૫% આઉટપેશન્ટ સેવાઓ ગરીબ દર્દીઓ માટે અનામત રાખવી જરૂરી છે. હવે કોર્ટ નક્કી કરશે કે ILBS એ આ ક્વોટાનું યોગ્ય રીતે પાલન કર્યું છે કે નહીં.
આ કેસની આગામી સુનાવણી ૪ નવેમ્બર, ૨૦૨૬ ના રોજ નક્કી કરવામાં આવી છે.