સુપ્રીમ કોર્ટનો મોટો ચુકાદો: હોમબાયર્સ માટે હવે કાનૂની વિકલ્પો સીમિત

RERA માં કરેલી ફરિયાદ હવે અંતિમ, બીજા ફોરમમાં જવાનો રસ્તો બંધ

સુપ્રીમ કોર્ટના તાજેતરના ચુકાદાએ રિયલ એસ્ટેટ વિવાદોના નિવારણમાં એક મોટો બદલાવ લાવ્યો છે. M/s Kabra and Associates કેસમાં કોર્ટે કહ્યું છે કે જો કોઈ ફરિયાદી RERA માં ફરિયાદ નોંધાવે છે, તો તે એક 'અફર ચૂંટણી' (Irrevocable Election) ગણાશે. આનો અર્થ એ છે કે તે જ મુદ્દા માટે ગ્રાહક સુરક્ષા મંચ (Consumer Forum) માં ફરિયાદ કરવાનો અધિકાર ગુમાવી દેશે.

આ નિયમ ત્યારે પણ લાગુ પડશે જ્યારે RERA માં દાખલ કરાયેલી ફરિયાદ કોઈ ટેકનિકલ કારણોસર, જેમ કે ટાઈપિંગની ભૂલ, પાછી ખેંચી લેવામાં આવી હોય અને તેના પર કોઈ સુનાવણી પણ ન થઈ હોય.

ગ્રાહકો માટે જોખમ વધ્યું

અગાઉ એવું માનવામાં આવતું હતું કે RERA એક્ટ, 2016, ગ્રાહકોને વધારાનું રક્ષણ પૂરું પાડે છે અને અન્ય કાયદાઓ હેઠળના અધિકારોને રદ કરતું નથી. જોકે, આ નવા ચુકાદાએ પરિસ્થિતિ બદલી નાખી છે. હવે ગ્રાહકોએ શરૂઆતમાં જ નક્કી કરવું પડશે કે તેઓ RERA માં જશે કે કન્ઝ્યુમર ફોરમમાં. જો તેઓ ખોટો નિર્ણય લે છે, તો તેમને બીજા કાનૂની માર્ગે જવાનો વિકલ્પ નહીં મળે.

નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આ નિર્ણયથી ગ્રાહકો પર પ્રક્રિયાગત જોખમ (Procedural Risk) વધ્યું છે. જો કોઈ ગ્રાહક કે તેમના વકીલ શરૂઆતમાં જ કોઈ ભૂલ કરે, તો તે કાયમી ધોરણે તેમનો કાનૂની અધિકાર ગુમાવી શકે છે.

ડેવલપર્સને ફાયદો?

આ નિર્ણય ડેવલપર્સ માટે ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે. તેઓ ગ્રાહકની RERA માં નોંધાયેલી કોઈપણ ફરિયાદનો ઉપયોગ કરીને તેમને કન્ઝ્યુમર ફોરમમાં કેસ કરતાં રોકી શકે છે. આનાથી તેઓ ગ્રાહકોના કેસોને વધુ સરળતાથી નિષ્ક્રિય (Neutralize) કરી શકશે.

ભવિષ્યની રણનીતિ

આગળ જતાં, કાનૂની ઉપાયો માટેની શક્યતાઓ ખૂબ જ મર્યાદિત થઈ ગઈ છે. હવે દરેક પક્ષે શરૂઆતથી જ કાનૂની રણનીતિ બનાવતી વખતે ખૂબ જ સાવચેતી રાખવી પડશે. રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રમાં, હવે યોગ્ય અને ચોક્કસ પ્રારંભિક કાનૂની દસ્તાવેજો પર વધુ ભાર મૂકવો પડશે, કારણ કે ભૂલ સુધારવાનો કે ફોરમ બદલવાનો વિકલ્પ હવે લગભગ ખતમ થઈ ગયો છે.