સુપ્રીમ કોર્ટે એક મોટો ચુકાદો આપતા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, ચૂંટણી લડતા ઉમેદવારો જો સોગંદનામામાં ખોટી વિગતો આપે તો હવે કોઈ પણ નાગરિક સીધી ક્રિમિનલ ફરિયાદ દાખલ કરી શકશે. અત્યાર સુધી જે સરકારી મંજૂરીની જરૂર પડતી હતી તેને કોર્ટે દૂર કરીને લોકશાહીમાં પારદર્શિતા વધારી છે.
ભારતીય ન્યાયતંત્રમાં એક ઐતિહાસિક બદલાવ આવ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટના જસ્ટિસ દીપાંકર દત્તા અને જસ્ટિસ શીલ નાગૂની બેન્ચે સ્પષ્ટતા કરી છે કે ક્રિમિનલ પ્રોસીજર કોડની કલમ 195 ના નિયમો હવે રિપ્રેઝન્ટેશન ઓફ ધ પીપલ એક્ટની કલમ 125A હેઠળના ગુનાઓ માટે લાગુ પડશે નહીં.
પારદર્શિતા અને જવાબદારીમાં વધારો
અગાઉના સમયમાં ઉમેદવારની સંપત્તિ કે અન્ય વિગતો ખોટી હોવા છતાં, સામાન્ય નાગરિકોએ ફરિયાદ કરવા માટે સરકારી અધિકારી કે ચૂંટણી પંચની મંજૂરી લેવી પડતી હતી, જે એક મોટી કાયદાકીય અડચણ હતી. હવે કોર્ટે આ ફિલ્ટર હટાવી લેતા, મતદારો સીધા જ ઉમેદવારની વિગતોને પડકારી શકશે.
શું દુરુપયોગની શક્યતા છે?
ઘણા લોકોના મનમાં પ્રશ્ન છે કે શું આ નિયમનો ગેરફાયદો ઉઠાવીને ખોટી ફરિયાદો થશે? આ અંગે કોર્ટે સ્પષ્ટતા કરી છે કે મેજિસ્ટ્રેટ પાસે પહેલેથી જ એવી સત્તા છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ દૂષિત ઈરાદાથી (Malicious Intent) ફરિયાદ કરે, તો તે તેને ફગાવી શકે છે અને ફરિયાદ કરનાર પર દંડ પણ લગાવી શકે છે.
શૈલેન્દ્ર બેલદારે કેસ પર શું કહ્યું?
સુપ્રીમ કોર્ટે કર્ણાટકના MLA શૈલેન્દ્ર બેલદારે વિરુદ્ધના જૂના કેસને પુનઃજીવિત કરવાનો ઇનકાર કર્યો છે. કોર્ટનો આશય માત્ર કાયદાકીય માળખું સ્પષ્ટ કરવાનો હતો. આવનારી વિધાનસભા અને લોકસભાની ચૂંટણીઓમાં હવે ઉમેદવારોએ પોતાની માહિતી જાહેર કરવામાં વધુ સાવધ રહેવું પડશે, કારણ કે હવે તેમને સીધા જ સામાન્ય લોકોના જવાબ આપવા પડશે.