Karnataka High Court એ વર્ષ **2022** માં SC અને ST માટે ક્વોટા વધારવાના નિર્ણયને ગેરબંધારણીય ગણાવ્યો છે. આ ચુકાદાથી કુલ અનામત **56%** સુધી પહોંચી ગઈ હતી, જે કાયદાકીય મર્યાદા **50%** કરતા વધુ છે.
બંધારણીય મર્યાદાનો ભંગ
સોમવાર, 12 ઓક્ટોબર, 2026 ના રોજ ચીફ જસ્ટિસ વિભુ બખરુ અને જસ્ટિસ કે.એસ. હેમલેખાની બેન્ચે મહત્વનો ચુકાદો આપતા 2022 ના કાયદાની કલમ 3 અને 4 ને રદ કરી છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે 1992 ના ઈન્દ્રા સાહની કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા નક્કી કરાયેલી 50% ની મર્યાદાનું આ કાયદા દ્વારા ઉલ્લંઘન થયું છે.
શું હતા ફેરફારો?
રાજ્ય સરકારે SC ક્વોટાને 15% થી વધારીને 17% અને ST ક્વોટાને 3% થી વધારીને 7% કર્યો હતો. આ વધારાને કારણે રાજ્યમાં કુલ અનામતનો આંકડો 56% પર પહોંચ્યો હતો, જે ભારતીય બંધારણના આર્ટિકલ 14, 15, અને 16 ની વિરુદ્ધ ગણવામાં આવ્યો છે.
હવે આગળ શું?
આ નિર્ણયને કારણે સરકારી ભરતી અને શૈક્ષણિક પ્રવેશ પ્રક્રિયામાં મોટી અનિશ્ચિતતા ઊભી થઈ છે. નાયબ મુખ્યમંત્રી જી. પરમેશ્વરાએ સંકેત આપ્યો છે કે સરકાર આ મામલે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. આ ઉપરાંત, આ ક્વોટા પોલિસીને બંધારણની નવમી અનુસૂચિ (Ninth Schedule) માં સામેલ કરીને કાયદાકીય સુરક્ષા મેળવવા અંગે પણ ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે, જેથી તેને ન્યાયિક સમીક્ષાથી બચાવી શકાય.