જમ્મુ અને કાશ્મીર હાઈ કોર્ટે એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો છે. કોર્ટે જણાવ્યું છે કે જે સામગ્રી લોકોને ભારતથી અલગ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે, તેના વિતરણ પર યુએલપીએ (Unlawful Activities Prevention Act) હેઠળ કાર્યવાહી થઈ શકે છે. કોર્ટે બે વ્યક્તિઓ વિરુદ્ધ UAPA હેઠળ ચાર્જફ્રેમ કરવાના નિર્ણયને પણ સમર્થન આપ્યું છે, જેઓ એક પ્રતિબંધિત સંગઠન સાથે જોડાયેલા હતા. આ ચુકાદામાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે કાવતરાના પ્રાથમિક પુરાવા પણ કાયદેસર કાર્યવાહી માટે પૂરતા છે.
UAPA હેઠળ ચાર્જફ્રેમ કરવા માટે શું જરૂરી?
જમ્મુ અને કાશ્મીર હાઈ કોર્ટે યુએલપીએ (UAPA) હેઠળ ચાર્જફ્રેમ કરવા માટેની કાનૂની મર્યાદા સ્પષ્ટ કરી છે. તાજેતરમાં, જસ્ટિસ રજનીશ ઓસ્વાલ અને જસ્ટિસ સંજય પરીહારની ડિવિઝન બેન્ચે જણાવ્યું કે દેશ વિરોધી ભાવના ભડકાવા માટે પોસ્ટર જેવી સામગ્રીનું વિતરણ કરવું એ ગંભીર ગુનો છે અને તેના પર યુએલપીએ હેઠળ કાયદેસર કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
કયા બે આરોપીઓની વાત છે?
આ નિર્ણય ખાસ કરીને બે અરજદારો, અદનાન બશીર બંગરુ અને મોહમ્મદ મનાન ડારના કેસમાં આવ્યો છે. તેમણે નીચલી અદાલતના નિર્ણયને પડકાર્યો હતો, જેમાં તેમના વિરુદ્ધ ચાર્જફ્રેમ કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો. અરજદારોની દલીલ હતી કે કબૂલાત સિવાય ફરિયાદી પાસે કોઈ સ્વીકાર્ય પુરાવા નથી. જોકે, હાઈકોર્ટની બેન્ચે આ દલીલ ફગાવી દીધી અને કહ્યું કે ફરિયાદીએ પ્રાથમિક કેસ (prima facie case) સ્થાપિત કરવા માટે પૂરતી સામગ્રી રજૂ કરી છે, જે પૂર્ણ ટ્રાયલ તરફ આગળ વધવા માટે પૂરતી છે.
પુરાવા શું રજૂ કરાયા?
આ કેસમાં રજૂ કરાયેલા પુરાવા ફક્ત નિવેદનો કરતાં વધુ હતા. કોર્ટે નોંધ્યું કે તપાસકર્તાઓએ ટેકનિકલ અને ડિજિટલ પુરાવા રજૂ કર્યા હતા, જેમાં વોટ્સએપ સંચાર, મોબાઈલ લોકેશન ડેટા અને મોબાઈલ ઉપકરણોનું ફોરેન્સિક વિશ્લેષણ સામેલ હતું. આ ઉપરાંત, એક ઉપકરણ પર પ્રતિબંધિત સંગઠન 'ધ રેઝિસ્ટન્સ ફ્રન્ટ' (TRF) ના મૃત સભ્યનો ફોટોગ્રાફ પણ મળી આવ્યો હતો. એક આરોપી ₹1 લાખ રોકડાની રકમ ક્યાંથી આવી તે અંગે કોઈ વિશ્વસનીય ખુલાસો આપી શક્યો ન હતો.
આગામી પગલાં શું?
હાઈ કોર્ટે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ચાર્જફ્રેમ કરવાના તબક્કે, ન્યાયતંત્રએ અંતિમ પુરાવાનું વિસ્તૃત મૂલ્યાંકન કરવાની જરૂર નથી. મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ નક્કી કરવાનો છે કે શું ટ્રાયલ ચલાવવા માટે પૂરતી માહિતી છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ અવલોકનો અસ્થાયી છે અને ટ્રાયલ કોર્ટના અંતિમ નિર્ણયને પૂર્વગ્રહ રાખ્યા વિના વર્તમાન કાર્યવાહીના માર્ગદર્શન માટે છે. આગામી પગલાંમાં ઔપચારિક ટ્રાયલનો સમાવેશ થશે, જ્યાં રજૂ કરાયેલા પુરાવાઓની સંપૂર્ણ ન્યાયિક તપાસ કરવામાં આવશે.