ITAT Mumbai એ એક મહત્વના ચુકાદામાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે રિડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટ હેઠળ ભાડૂતોને તેમના જૂના હક જતું કરવા બદલ મળતા નવા ફ્લેટ પર ટેક્સ લાગુ પડશે નહીં. આવકવેરા વિભાગે આને 'Income from Other Sources' ગણાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, જે ટ્રિબ્યુનલે ફગાવી દીધો છે.
રિડેવલપમેન્ટ ટેક્સ વિવાદનો અંત
ITAT Mumbai એ પ્રોપર્ટી રિડેવલપમેન્ટ સ્કીમ સાથે જોડાયેલા હજારો ભાડૂતોને મોટી રાહત આપી છે. ટ્રિબ્યુનલે આવકવેરા વિભાગના એ દાવાને નકારી કાઢ્યો છે જેમાં રિડેવલપમેન્ટમાં મળેલા વૈકલ્પિક આવાસના સ્ટેમ્પ ડ્યુટી મૂલ્ય પર ટેક્સ માંગવામાં આવ્યો હતો. આ કેસમાં એક કરદાતાએ મુંબઈની હાઉસિંગ સોસાયટીમાં પોતાની 4 દુકાનો ખાલી કરી હતી અને તેના બદલામાં રિડેવલપ્ડ પ્રોજેક્ટમાં 2 ફ્લેટ મેળવ્યા હતા.
સેક્શન 56(2)(x) ની મર્યાદા
આવકવેરા વિભાગે સેક્શન 56(2)(x) નો હવાલો આપીને દલીલ કરી હતી કે કોઈપણ વિચારણા (consideration) વગર મેળવેલી મિલકતને 'Income from Other Sources' તરીકે ગણવી જોઈએ. અધિકારીઓએ દાવો કર્યો હતો કે ટેક્સપેયરે ₹1.38 કરોડ ની કિંમતની મિલકત કોઈ રોકડ ચૂકવણી વગર મેળવી છે. જોકે, ટ્રિબ્યુનલે આ દલીલને કાયદાકીય રીતે અમાન્ય ઠેરવી છે.
નોશનલ ઇન્કમનો દાવો ફગાવ્યો
ITAT એ બે મુખ્ય મુદ્દાઓ પર ભાર મૂક્યો છે. પ્રથમ, કાયદા મુજબ મિલકત મેળવવા માટે તેનો વાસ્તવિક કબજો હોવો જરૂરી છે. પ્રોજેક્ટ હજુ બાંધકામ હેઠળ હોવાથી કરદાતાને કબજો મળ્યો જ નથી, તેથી માત્ર એગ્રીમેન્ટના આધારે ટેક્સ લગાવી શકાય નહીં.
ટેનન્સી રાઈટ્સની કિંમત
ટ્રિબ્યુનલે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભાડૂતના હક (Tenancy Rights) એ એક મોટી મૂડી સંપત્તિ છે. આ હકો જતું કરવા બદલ મળતા ફ્લેટ એ કોઈ ભેટ (gift) નથી, પરંતુ એક કાયદેસરનો વ્યવહાર છે. જોકે, ટ્રિબ્યુનલે સાથે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ વ્યવહાર 'Capital Gains Tax' ના દાયરામાં આવી શકે છે, તેથી પ્રોપર ડોક્યુમેન્ટેશન હોવું ખૂબ જરૂરી છે.