Income Tax Appellate Tribunal (ITAT) Chandigarh એ **₹6.36 કરોડના** કેપિટલ ગેઈન્સ વિવાદમાં કરદાતાઓને મોટી રાહત આપી છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ટેક્સમાં છૂટછાટ મેળવવા માટે પ્રોપર્ટીના સરકારી લેબલ કરતા તેનો વાસ્તવિક ઉપયોગ (Commercial vs Residential) વધુ મહત્વનો છે.
ચંદીગઢની ITAT બેન્ચે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય આપ્યો છે, જે રિયલ એસ્ટેટના રોકાણકારો અને કેપિટલ ગેઈન્સ ટેક્સ સાથે જોડાયેલા વિવાદોમાં મોટી રાહત સમાન છે. આ મામલો પંચકુલાના એક રહેવાસીનો છે જેમણે 2017 માં ₹8 કરોડની ખેતીની જમીન વેચી હતી અને ત્યારબાદ Income Tax Act ની કલમ 54B અને 54F હેઠળ ટેક્સમાં છૂટછાટ માંગી હતી. આવકવેરા વિભાગે આ દાવાઓને નકારીને ₹6.36 કરોડની ટેક્સ ડિમાન્ડ ઉભી કરી હતી.
વિવાદનું મૂળ શું હતું?
આવકવેરા વિભાગનું કહેવું હતું કે કરદાતા પાસે પહેલેથી જ ઝિરકપુર (Zirakpur) માં એક રેસિડેન્શિયલ પ્રોપર્ટી છે, તેથી તેઓ કલમ 54F હેઠળ રાહત મેળવવા માટે પાત્ર નથી. જોકે, કરદાતાએ દલીલ કરી હતી કે તે પ્રોપર્ટી રેસિડેન્શિયલ નહીં, પરંતુ કોમર્શિયલ ઓફિસ અને રેસ્ટોરન્ટ તરીકે ઉપયોગમાં લેવાય છે.
ટ્રિબ્યુનલનો મહત્વનો નિર્ણય
ITAT એ ઝિરકપુર સ્થિત આ પ્રોપર્ટીની રૂબરૂ તપાસ કરાવી હતી. તપાસમાં સાબિત થયું કે પ્રોપર્ટી કોમર્શિયલ ઝોનમાં છે અને તેનો ઉપયોગ માત્ર વેપાર માટે જ થાય છે. આના આધારે ટ્રિબ્યુનલે ₹2.64 કરોડની ડિસઅલાવન્સ (disallowance) રદ કરી છે. ટ્રિબ્યુનલે સ્પષ્ટ કર્યું કે જો પ્રોપર્ટી કોમર્શિયલ હોય, તો કલમ 54F ના રેસિડેન્શિયલ પ્રતિબંધો લાગુ પડતા નથી.
તદુપરાંત, કલમ 54B હેઠળ નવી ખેતીની જમીન ખરીદવા પર મળેલી છૂટછાટ અંગે પણ ટ્રિબ્યુનલે કરદાતાની તરફેણમાં ચુકાદો આપ્યો છે. કરદાતાએ નવી જમીનમાં ₹1.25 કરોડનું રોકાણ કર્યું હતું. કોર્ટે કહ્યું કે જમીન શહેરી વિસ્તારમાં છે તેવા કારણસર છૂટ નકારવી યોગ્ય નથી.
રોકાણકારો માટે શું શીખ છે?
આ કેસ દર્શાવે છે કે ટેક્સ વિભાગ સામે તમારા દાવાઓને સાબિત કરવા માટે મજબૂત દસ્તાવેજો હોવા જરૂરી છે. માત્ર પ્રોપર્ટીના કાગળ પરના ક્લાસિફિકેશનને બદલે, તમે તેનો ખરેખર ઉપયોગ કેવી રીતે કરો છો, તેના પુરાવા જેવા કે:
- કોમર્શિયલ ઈલેક્ટ્રિસિટી બિલ
- બિઝનેસ રજિસ્ટ્રેશન
- કોમર્શિયલ ઝોન હોવાનું પ્રમાણપત્ર
આ દસ્તાવેજો કેપિટલ ગેઈન્સ ટેક્સના કાયદાકીય વિવાદો સામે તમારો સૌથી મોટો બચાવ બની શકે છે.