Harvard University એ મેડિકલ સ્કૂલમાં દાન કરાયેલા માનવ અવશેષોના ગેરકાયદે વેચાણ સંબંધિત દાવાઓને ઉકેલવા માટે **$53 મિલિયન** (આશરે **₹430 કરોડ**) ના સેટલમેન્ટ પર સહમતિ દર્શાવી છે. આ કરારને **18 ઓગસ્ટ, 2026** ના રોજ કોર્ટની પ્રાથમિક મંજૂરી મળી હતી. નોંધનીય છે કે હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટી એક ખાનગી, બિન-લાભકારી શૈક્ષણિક સંસ્થા છે અને તે કોઈપણ સ્ટોક એક્સચેન્જ પર સૂચિબદ્ધ કંપની નથી.
બોસ્ટનની એક અદાલતે 18 ઓગસ્ટ, 2026 ના રોજ આ કરારને પ્રાથમિક મંજૂરી આપી હતી, જેનાથી મૃતકોના પરિવારો દ્વારા દાખલ કરાયેલા કાનૂની દાવાઓનો નિકાલ લાવવાની દિશામાં પગલું ભરવામાં આવ્યું છે.
આ કેસ Harvard Medical School મોર્ગના ભૂતપૂર્વ મેનેજર Cedric Lodge ની કાર્યવાહી પર કેન્દ્રિત છે. ડિસેમ્બર 2025 માં, Lodge ને માનવ અવશેષો, જેમાં 2018 થી 2023 દરમિયાન માથા, મગજ, ચામડી અને હાડકાંનો સમાવેશ થાય છે, તેની ચોરી અને વેચાણ કરવા બદલ દોષિત ઠેરવ્યા બાદ તેને આઠ વર્ષની ફેડરલ જેલની સજા ફટકારવામાં આવી હતી.
આ ગુનાહિત કૃત્યોની જાણ થયા બાદ, ડઝનેક પરિવારોએ યુનિવર્સિટી સામે બેદરકારીનો આરોપ મૂકીને કેસ દાખલ કર્યો હતો. અરજદારોએ દલીલ કરી હતી કે શાળા તેના મોર્ગ ઓપરેશન્સ પર પૂરતું નિરીક્ષણ આપવામાં નિષ્ફળ રહી, જેના કારણે ઘણા વર્ષો સુધી આ ગેરવહીવટ અજાણ રહ્યો.
જ્યારે યુનિવર્સિટીએ શરૂઆતમાં દાવાઓને રદ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, ત્યારે Massachusetts Supreme Judicial Court એ 2025 ના અંતમાં કેસોને આગળ વધવાની મંજૂરી આપી હતી. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે સંસ્થાએ દાન કરાયેલા અવશેષોની સંભાળ અંગે સદ્ભાવનાથી કાર્ય કરવામાં નિષ્ફળ રહી કે કેમ તેની તપાસ કરવા માટે પૂરતા આધારો હતા.
નાણાકીય અથવા સંસ્થાકીય શાસનના દ્રષ્ટિકોણથી આ ઘટનાનું નિરીક્ષણ કરનારાઓ માટે, એ સ્પષ્ટ કરવું અગત્યનું છે કે Harvard University એક ખાનગી, બિન-લાભકારી શૈક્ષણિક સંસ્થા છે. તે જાહેર જનતા માટે શેર બહાર પાડતી નથી, તેનો કોઈ સ્ટોક ટિકર નથી, અને તેનું કોઈ માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન નથી. આ કાનૂની સેટલમેન્ટ કોર્પોરેટ સ્ટોક માર્કેટ ઇવેન્ટને બદલે જવાબદારી કેસનું નાણાકીય નિરાકરણ રજૂ કરે છે.
સુધારણા પ્રત્યેની તેની પ્રતિબદ્ધતાના ભાગ રૂપે, Harvard Medical School એ વિશ્વાસઘાતના ભંગને પહોંચી વળવા ઘણા પગલાં લેવાનું વચન આપ્યું છે. આમાં અસરગ્રસ્ત પરિવારો માટે સીધી સંચાર સત્રનું આયોજન કરવું અને 2027-2028 શૈક્ષણિક વર્ષથી શરૂ થનારી મેડિકલ વિદ્યાર્થીઓ માટે વાર્ષિક નાણાકીય સહાય શિષ્યવૃત્તિની સ્થાપના કરવી શામેલ છે. આ શિષ્યવૃત્તિનો ઉદ્દેશ શરીર રચનાના દાતાઓ અને તબીબી શિક્ષણમાં તેમના યોગદાનનું સન્માન કરવાનો છે.
આ પ્રક્રિયામાં આગલું પગલું સેટલમેન્ટને મંજૂર કરવા માટેની અંતિમ કોર્ટ સુનાવણી છે. સંસ્થાકીય શાસનના નિરીક્ષકો ઘણીવાર મોટા, બિન-લાભકારી સંસ્થાઓ ઉચ્ચ-પ્રોફાઇલ વિવાદોનો સામનો કરતી વખતે ઓપરેશનલ જોખમો, દેખરેખ અને કાનૂની જવાબદારીઓનું સંચાલન કેવી રીતે કરે છે તે સમજવા માટે આવા કેસોને ટ્રેક કરે છે.