ફ્રાન્સમાં જીવલેણ બીમારીઓ માટે સહાયિત મૃત્યુને કાયદેસર મંજૂરી

ફ્રાન્સની નેશનલ એસેમ્બલીએ ગંભીર અને અસાધ્ય રોગોથી પીડિત પુખ્ત વયના લોકોને કડક નિયમો હેઠળ દવા આપીને મૃત્યુ પામવાની મંજૂરી આપતો કાયદો પસાર કર્યો છે. આ બિલની તરફેણમાં **291** અને વિરુદ્ધમાં **241** મત પડ્યા હતા. દેશમાં વર્ષોથી ચાલી રહેલી ચર્ચા બાદ આ નિર્ણય લેવાયો છે. કાયદો લાગુ કરતાં પહેલાં તેનું બંધારણીય મૂલ્યાંકન કરવું ફરજિયાત છે.

નવો કાયદો શું કહે છે?

ફ્રેન્ચ નેશનલ એસેમ્બલીએ એક ઐતિહાસિક કાયદો પસાર કર્યો છે જે ગંભીર અને જીવલેણ રોગોથી પીડાતા પુખ્ત વયના લોકોને સહાયિત મૃત્યુ (assisted dying) માટે દવા મેળવવાની મંજૂરી આપે છે. રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોનના વહીવટીતંત્રના સમર્થનથી, આ બિલ માટે 291 મત પડ્યા હતા જ્યારે 241 મત તેની વિરુદ્ધમાં હતા. આ નિર્ણય જીવનના અંતિમ તબક્કાની સંભાળ (end-of-life care) અંગે વર્ષોથી ચાલી રહેલી ચર્ચાનો અંત લાવે છે.

કોણ પાત્ર બનશે? (Eligibility Criteria)

આ પ્રક્રિયા માટે અરજી કરનારા 18 વર્ષથી વધુ ઉંમરના ફ્રેન્ચ નાગરિક અથવા કાયમી નિવાસી હોવા જોઈએ. મેડિકલ ટીમે પુષ્ટિ કરવી પડશે કે દર્દી ગંભીર, અસાધ્ય રોગના અંતિમ તબક્કામાં છે અને અસહ્ય પીડા ભોગવી રહ્યા છે જે અન્ય કોઈ રીતે ઘટાડી શકાતી નથી. આ કાયદો ફક્ત માનસિક તકલીફ અથવા અલ્ઝાઈમર જેવા ગંભીર ન્યુરોડિજનરેટિવ રોગોથી પીડાતા લોકો માટે લાગુ પડશે નહીં.

પ્રક્રિયા અને દર્દીની સ્વાયત્તતા

નવા કાયદા હેઠળ, દર્દી પોતે પ્રક્રિયા શરૂ કરશે. વિનંતી કર્યા પછી, મેડિકલ ટીમને કેસની સમીક્ષા કરવા માટે 15 દિવસનો સમય મળશે. ત્યારબાદ, અંતિમ મંજૂરી પહેલાં ઓછામાં ઓછા બે દિવસનો વિચાર-વિમર્શ સમયગાળો ફરજિયાત રહેશે. જો મંજૂર થાય, તો દર્દીઓ પ્રક્રિયાનો સમય અને સ્થળ પસંદ કરી શકે છે, જે ઘરમાં પરિવારની હાજરીમાં પણ થઈ શકે છે. કાયદો સ્વ-વહીવટ (self-administration) ની મંજૂરી આપે છે, જેમાં શારીરિક મર્યાદાઓ ધરાવતા દર્દીઓને તબીબી સહાય આપવામાં આવશે. ફ્રેન્ચ રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય વીમા પ્રણાલી (French national health insurance system) આ પ્રક્રિયાના ખર્ચને આવરી લેશે.

બંધારણીય સમીક્ષા અને જાહેર પ્રતિક્રિયા

જોકે બિલ નેશનલ એસેમ્બલીમાંથી પસાર થઈ ગયું છે, તે હજુ સુધી કાયદો બન્યું નથી. સેનેટ અધ્યક્ષ ગેરાર્ડ લાર્ચર (Gérard Larcher) અને વડા પ્રધાન સેબેસ્ટિયન લેકોર્નુ (Sébastien Lecornu) એ બંધારણીય પરિષદ (Constitutional Council) ને આ મામલો સુપરત કરવાની યોજનાની પુષ્ટિ કરી છે, જેથી ખાતરી કરી શકાય કે તે ફ્રેન્ચ કાયદા સાથે સુસંગત છે. પરિષદને તેની સમીક્ષા પૂર્ણ કરવા માટે એક મહિનાનો સમય મળશે. જાહેર અભિપ્રાય હજુ પણ વિભાજિત છે; ઘણા લોકો આ પગલાને વ્યક્તિગત સ્વાયત્તતાના વિસ્તરણ તરીકે સમર્થન આપે છે, જ્યારે એલાયન્સ વીટા (Alliance Vita) જેવા જૂથો ચિંતા વ્યક્ત કરે છે કે આ કાયદો પેલિએટિવ કેર (palliative care) પરના ધ્યાનથી વિચલિત કરી શકે છે અથવા નબળા લોકોને દબાણ હેઠળ લાવી શકે છે.