સરકારે FCRA એમેન્ડમેન્ટ બિલ અંતર્ગત વિદેશી ફંડ મેળવતી NGOs માટે કડક નિયમો જાહેર કર્યા છે. ભારતની અનેક લિસ્ટેડ કંપનીઓ તેમના CSR પ્રોજેક્ટ્સ માટે આ સંસ્થાઓ પર નિર્ભર છે, તેથી આ ફેરફારથી પ્રોજેક્ટ્સમાં વિલંબ થઈ શકે છે.
CSR અમલીકરણ સામે પડકારો
જોઈન્ટ પાર્લામેન્ટરી કમિટી દ્વારા હાલમાં Foreign Contribution (Regulation) Act (FCRA) માં સુધારાની તપાસ ચાલી રહી છે. 22 જૂન, 2026 ના રોજ ગેઝેટમાં બહાર પાડવામાં આવેલા નવા નિયમો મુજબ, NGO એ હવે સોશિયલ મીડિયા અને અન્ય પ્રકાશનો અંગેની વિગતવાર માહિતી આપવી પડશે. આ પારદર્શિતા વધારવા માટે છે, પરંતુ તે ઘણી સંસ્થાઓ માટે ઓપરેશનલ અવરોધો ઉભા કરી શકે છે.
રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?
ભારતીય કંપનીઓ માટે તેમના સરેરાશ નેટ પ્રોફિટના 2% રકમ CSR માં ખર્ચવી કાયદાકીય રીતે ફરજિયાત છે. મોટાભાગની કંપનીઓ આ કામ શિક્ષણ, ગ્રામીણ આરોગ્ય અને કૌશલ્ય વિકાસ માટે NGO સાથે મળીને કરે છે. જો કોઈ NGO નું લાયસન્સ રદ થાય અથવા નિયમનકારી સ્થિતિ બદલાય, તો કંપનીઓના પ્રોજેક્ટ્સ અટકી જવાની પૂરી શક્યતા છે. પરિણામે, કંપનીઓએ હવે તેમના ભાગીદાર NGO ની પસંદગીમાં વધુ કડક 'ડ્યુ ડિલિજન્સ' (Due Diligence) કરવી પડશે.
એસેટ મેનેજમેન્ટ અને સ્થિરતા
નવા સુધારામાં જો કોઈ NGO લાયસન્સ ગુમાવે, તો 1976 થી વિદેશી ભંડોળ દ્વારા હસ્તગત કરેલી મિલકતોને હેન્ડલ કરવા માટે 'Designated Authority' ની દરખાસ્ત કરવામાં આવી છે. આનાથી સ્કૂલો અને ક્લિનિક્સ જેવી સામાજિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અસ્કયામતો પર અસર પડી શકે છે. 2020-2022 ના ડેટા દર્શાવે છે કે મોટાભાગના લાયસન્સ રિન્યુઅલ માત્ર ટેકનિકલ એકાઉન્ટિંગ ભૂલોને કારણે અટક્યા હતા, જે સૂચવે છે કે નાની ભૂલ પણ મોટી મુશ્કેલી બની શકે છે.
હાલમાં, જ્યાં સુધી કમિટી પોતાનો અંતિમ રિપોર્ટ જાહેર ન કરે, ત્યાં સુધી કોર્પોરેટ જગતે સતર્કતા રાખવી પડશે.