Whalesbook
PMLA હેઠળ જામીન માટે નવો અભિગમ
દિલ્હી હાઈકોર્ટે પ્રિવેન્શન ઓફ મની લોન્ડરિંગ એક્ટ (PMLA) હેઠળના કેસોમાં જામીન આપવા અંગે મહત્વપૂર્ણ સ્પષ્ટતા કરી છે. કોર્ટે જણાવ્યું છે કે માત્ર વિરોધ પ્રદર્શનમાં ભાગ લેવાના આધારે આરોપીઓને જામીન આપવાનો ઇનકાર કરી શકાય નહીં. આ નિર્ણયના કારણે હવે એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) માટે જામીન સામે દલીલો રજૂ કરવાની પદ્ધતિમાં ફેરફાર કરવો પડશે.
₹1 કરોડના નિયમનું મહત્વ
આ ચુકાદાનો મુખ્ય આધાર PMLAની કલમ 45(1) ની જોગવાઈ છે, જેમાં જામીન માટે ₹1 કરોડની નાણાકીય મર્યાદાનો ઉલ્લેખ છે. કોર્ટે એક PFI કાર્યકરના કેસમાં જણાવ્યું કે જો આરોપી સામેના આરોપોમાં કુલ ટ્રાન્ઝેક્શનની રકમ ₹3.15 લાખ જેવી નાની હોય, તો તેને ₹1 કરોડની નિર્ધારિત મર્યાદાથી ઓછી ગણીને જામીન આપી શકાય છે. આનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે કોર્ટ હવે નાણાકીય ગેરરીતિના પુરાવા પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે, નહીં કે આરોપીની સામાજિક કે રાજકીય પ્રવૃત્તિઓ પર.
તપાસ પ્રક્રિયા પર પ્રશ્નો
આ કેસમાં વધુ એક મહત્વપૂર્ણ બાબત એ હતી કે આરોપીને અનેક વર્ષોની તપાસ બાદ સાતમી પૂરક ફરિયાદમાં સામેલ કરવામાં આવ્યો હતો. આ વિલંબિત કાર્યવાહી પર કોર્ટે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. આવા કિસ્સાઓમાં, આરોપીઓ લાંબા સમય સુધી જેલમાં રહી શકે છે, જે ન્યાયિક પ્રક્રિયાના દુરુપયોગ સમાન ગણી શકાય.
ED માટે પડકાર
PMLA હેઠળ ED ને મજબૂત સત્તાઓ હોવા છતાં, આ ચુકાદો દર્શાવે છે કે જો તપાસમાં મોટા પાયે નાણાકીય ગેરરીતિના સ્પષ્ટ પુરાવા ન હોય, તો લાંબા ગાળાની જેલની સજા ટકાવી રાખવી મુશ્કેલ બનશે. ED ને હવે દરેક કેસમાં આરોપીના સીધા નાણાકીય વ્યવહારો અને મોટા મની લોન્ડરિંગ સાથેના જોડાણને સાબિત કરવું પડશે, માત્ર સંગઠનાત્મક જોડાણ પર આધાર રાખી શકાશે નહીં.