દિલ્હી હાઈકોર્ટે 2020ના ઉત્તર-પૂર્વ દિલ્હી રમખાણોના ષડયંત્ર કેસના આરોપી અથર ખાનની જામીન અરજી ફગાવી દીધી છે. કોર્ટે હિંસામાં તેની સંડોવણીના પુરાવા અને સાક્ષીઓને પ્રભાવિત કરવાની સંભવિતતા અંગે ચિંતાઓ ટાંકી હતી. આ નિર્ણય હેઠળ ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ (નિવારણ) અધિનિયમ (UAPA) હેઠળ કેસની કાનૂની સ્થિતિ જાળવી રાખવામાં આવી છે.
દિલ્હી હાઈકોર્ટે મંગળવારે 2020ના ઉત્તર-પૂર્વ દિલ્હી રમખાણોના ષડયંત્રમાં તેની સંડોવણી અંગે દાખલ કરાયેલી અથર ખાનની જામીન અરજીને ફગાવી દીધી છે. ન્યાયાધીશો પ્રતિભા એમ. સિંહ અને મધુ જૈનનો સમાવેશ કરતી ડિવિઝન બેન્ચે તારણ કાઢ્યું કે રજૂ કરાયેલા પુરાવા ઘટનાઓમાં તેની પ્રાઈમા ફેસી (prima facie) ભૂમિકા સૂચવે છે જેના કારણે અનેક મૃત્યુ થયા હતા. કોર્ટે નોંધ્યું કે આ તબક્કે આરોપીને મુક્ત કરવાથી તે ભાગી શકે છે અને સાક્ષીઓને પ્રભાવિત કરીને ન્યાયિક પ્રક્રિયામાં દખલ કરી શકે છે.
ફરિયાદીની દલીલો અને કાનૂની સંદર્ભ
સુનાવણી દરમિયાન, અથર ખાનના વકીલે દલીલ કરી હતી કે વોટ્સએપ દ્વારા તેની વાતચીતનો હેતુ કોમી અશાંતિ ફેલાવવાને બદલે અહિંસક વિરોધનું આયોજન કરવાનો હતો. બચાવ પક્ષનું કહેવું હતું કે ખાન માત્ર સ્થાનિક સંયોજક તરીકે સેવા આપી રહ્યો હતો અને વ્યાપક નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયાને પ્રભાવિત કરવાની સત્તા ધરાવતો ન હતો. તેનાથી વિપરીત, દિલ્હી પોલીસ વતી હાજર રહેલા એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ એસ.વી. રાજુએ આ દાવાઓનો ભારપૂર્વક વિરોધ કર્યો હતો. ફરિયાદી પક્ષે વોટ્સએપ સંદેશાઓ સહિત ડિજિટલ પુરાવાનો ઉપયોગ કરીને દલીલ કરી હતી કે ખાનની ક્રિયાઓ તેના વકીલ દ્વારા વર્ણવવામાં આવી હતી તેના કરતાં ષડયંત્રમાં વધુ કેન્દ્રિત હતી. રાજ્ય પર ભાર મૂક્યો કે તેની ભૂમિકા એ જ કેસમાં અગાઉ આરોપ મુકાયેલા અન્ય મુખ્ય વ્યક્તિઓની સમકક્ષ હતી, જેના કારણે કોર્ટે કડક ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ (નિવારણ) અધિનિયમ (UAPA) ની અરજીને યથાવત રાખી.
કેસની પૃષ્ઠભૂમિ અને વર્તમાન સ્થિતિ
2020ના દિલ્હી રમખાણો નાગરિકતા સુધારા અધિનિયમ (CAA) સંબંધિત વ્યાપક વિરોધ પ્રદર્શનો બાદ થયા હતા અને તેના પરિણામે મોટા પ્રમાણમાં જાનહાનિ અને જાહેર સંપત્તિનું નુકસાન થયું હતું. તે પછી, અનેક વ્યક્તિઓની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને હિંસા પાછળ મોટા ષડયંત્રનું આયોજન કરવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો. અથર ખાને અગાઉ સેશન્સ કોર્ટમાં જામીન માટે અરજી કરી હતી, જે 29 જાન્યુઆરીએ નકારી કાઢવામાં આવી હતી. તે અસ્વીકૃતિ બાદ, તેણે હાઈકોર્ટમાં અપીલ કરી હતી, જેણે હવે નીચલી કોર્ટના વલણને સમર્થન આપ્યું છે. આ વિકાસ UAPA હેઠળ ચાલી રહેલી કાર્યવાહીની સાતત્યતા દર્શાવે છે, જેમાં ન્યાયતંત્ર ગંભીર કોમી હિંસામાં સંડોવણીના આરોપીઓ માટે જામીન અંગે સાવચેતીભર્યો અભિગમ જાળવી રહ્યું છે. આગામી પગલાંઓમાં ફરિયાદી પક્ષ દ્વારા એકત્ર કરાયેલા પુરાવાઓ સાથે કાર્યવાહી આગળ વધતાં, ટ્રાયલ પ્રક્રિયા ચાલુ રહેશે.