કલકત્તા હાઈકોર્ટે પશ્ચિમ બંગાળ સરકારને કોલકાતાની શાળાઓમાં મિડ-ડે ભોજન તૈયાર કરવા માટે ISKCON ને સામેલ કરવાના પ્રસ્તાવ અંગે સ્પષ્ટતા કરવા જણાવ્યું છે. સરકારનો દાવો છે કે આ માત્ર એક પ્રસ્તાવ છે, પરંતુ કોર્ટ સ્થાનિક સ્વ-સહાય જૂથો પર તેની અસર અને રાજ્ય-ભંડોળવાળી યોજનાઓ માટેના બંધારણીય માર્ગદર્શિકા સંબંધિત ચિંતાઓને સંબોધિત કરી રહી છે.
ISKCON મિડ-ડે મિલનો મામલો: HC એ સરકારને chiesto સ્પષ્ટતા
કલકત્તા હાઈકોર્ટે પશ્ચિમ બંગાળ સરકારને એક મહત્વપૂર્ણ મામલે સોગંદનામું દાખલ કરીને સ્પષ્ટતા કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે. આ મામલો કોલકાતાની શાળાઓમાં મિડ-ડે મિલ (Mid-day Meal) તૈયાર કરવા અને વિતરણની જવાબદારી ઇન્ટરનેશનલ સોસાયટી ફોર કૃષ્ણ કોન્શિયસનેસ (ISKCON) ને સોંપવાના પ્રસ્તાવ સાથે જોડાયેલો છે. PM POSHAN યોજના હેઠળ આ ફેરફારના અમલીકરણની પ્રક્રિયા સામે દાખલ થયેલી કાનૂની અરજી બાદ કોર્ટની ડિવિઝન બેન્ચે, જેમાં કાર્યકારી મુખ્ય ન્યાયાધીશ તપબ્રતા ચક્રવર્તી અને ન્યાયાધીશ પાર્થા સારથી ચેટર્જીનો સમાવેશ થાય છે, આ દરમિયાનગીરી કરી છે.
અરજદાર, જેમનું પ્રતિનિધિત્વ એડવોકેટ સિરસાણ્યા બંદોપાધ્યાયે કર્યું હતું, તેમણે દલીલ કરી હતી કે ઔપચારિક જાહેર પ્રાપ્તિ પ્રક્રિયાઓ (Public Procurement Processes) વિના કોઈ ચોક્કસ સંસ્થાને આ જવાબદારીઓ સોંપવી એ સ્થાપિત બંધારણીય અને વૈધાનિક નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરી શકે છે. અરજીમાં રાજ્ય-ભંડોળવાળી કલ્યાણકારી કાર્યક્રમો (Welfare Programs) ની બિનસાંપ્રદાયિક પ્રકૃતિ અને આ ભોજન મેળવતા બાળકોના પોષણ વિકલ્પો પર સંભવિત અસર અંગે પણ પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા.
સ્થાનિક રોજગારી અને ખરીદી પર અસર
આ અરજીમાં ઉઠાવવામાં આવેલી મુખ્ય ચિંતાઓમાં કોલકાતામાં હાલમાં મિડ-ડે મિલ કિચન ચલાવતા હજારો સ્વ-સહાય જૂથો (Self-Help Groups) અને સમુદાય-આધારિત સંસ્થાઓનો સમાવેશ થાય છે. આ જૂથોને ડર છે કે ISKCON દ્વારા સંચાલિત કેન્દ્રીયકૃત કિચન મોડેલ (Centralized Kitchen Model) તરફનું સ્થળાંતર તેમની આજીવિકાને જોખમમાં મૂકી શકે છે. કોર્ટે આ ચિંતાઓને સ્વીકારી, એ નોંધ્યું કે આ સ્થાનિક જૂથોની સતત સંડોવણી એક મહત્વપૂર્ણ પરિબળ છે જેને સરકારે તેના સત્તાવાર પ્રતિસાદમાં સંબોધવું પડશે.
સરકારનો પક્ષ અને કોર્ટની ટિપ્પણી
કોર્ટ સમક્ષ, એડવોકેટ જનરલ સુરાજિત નાથ મિત્રાએ સ્પષ્ટ કર્યું કે સરકારે આ ફેરફારને અમલમાં મૂકવા માટે કોઈ ઔપચારિક સૂચના જારી કરી નથી અથવા કોઈ નક્કર પગલાં લીધાં નથી. તેમણે પરિસ્થિતિને અંતિમ નિર્ણયને બદલે વિચારણા હેઠળની ઓફર તરીકે વર્ણવી. કોર્ટે ટિપ્પણી કરી હતી કે કાનૂની પડકાર આ તબક્કે અકાળ લાગે છે કારણ કે કોઈ સત્તાવાર સરકારી આદેશ અસ્તિત્વમાં નથી. જોકે, બેન્ચે આ બાબતને ખુલ્લી રાખવાની મંજૂરી આપી, એ નોંધ્યું કે જ્યારે પણ સત્તાવાર સૂચના જાહેર થાય ત્યારે પક્ષકારો કોર્ટમાં પાછા ફરી શકે છે.
રાજ્યના કલ્યાણકારી માળખાકીય સુવિધાઓમાં રસ ધરાવતા હિતધારકો અને રોકાણકારો માટે, મુખ્ય અવલોકનક્ષમ બાબત રાજ્ય સરકારનું સત્તાવાર સોગંદનામું રહેશે. રોકાણકારો અને નિરીક્ષકો ટ્રેક કરશે કે સરકાર કેન્દ્રીયકૃત કિચન મોડેલ સાથે આગળ વધે છે કે પછી સ્થાનિક સ્વ-સહાય જૂથોને સમાવતો વર્તમાન વિકેન્દ્રિત પ્રણાલી જાળવી રાખે છે. અંતિમ નિર્ણય રાજ્યના શિક્ષણ કલ્યાણ ક્ષેત્રમાં ખરીદી કરારોના ભવિષ્ય અને સમુદાય સંગઠનો દ્વારા સંચાલિત હાલની સપ્લાય ચેઇનની સ્થિરતા નક્કી કરશે.