ચીફ જસ્ટિસ ઓફ ઈન્ડિયા સૂર્યકાંતે 8 ઓગસ્ટ, 2026 ના રોજ ઈન્દોરમાં NALSA પશ્ચિમ ઝોનલ પ્રાદેશિક પરિષદને સંબોધી હતી. તેમણે કાનૂની સહાયમાં પરિવર્તન લાવવા, કેસોના નિવારણ કરતાં નાગરિકોની ગરિમા અને સ્થાનિક ભાષાના ઉકેલોને પ્રાધાન્ય આપવા જણાવ્યું હતું. આ કાર્યક્રમમાં ભારતીય ન્યાય પ્રણાલીના આધુનિકીકરણમાં ટેકનોલોજીની ભૂમિકા પર પણ પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો હતો.
ભારતના ચીફ જસ્ટિસ (CJI) સૂર્યકાંતે 8 ઓગસ્ટ, 2026 ના રોજ ઈન્દોરમાં નેશનલ લીગલ સર્વિસ ઓથોરિટી (NALSA) ની પશ્ચિમ ઝોનલ પ્રાદેશિક પરિષદને સંબોધન કર્યું. આ કાર્યક્રમમાં ન્યાયિક નેતાઓ અને સરકારી અધિકારીઓએ ભાગ લીધો હતો, જેનો ઉદ્દેશ ભારતમાં કાનૂની સેવાઓના ભવિષ્ય અને ન્યાયની સુલભતા અંગે ચર્ચા કરવાનો હતો.
પોતાના સંબોધનમાં, ચીફ જસ્ટિસે ભાર મૂક્યો કે કાનૂની પ્રણાલીએ માત્ર આંકડાઓથી આગળ જોવું જોઈએ. તેમણે જણાવ્યું કે કાનૂની સહાયની સાચી સફળતા ફક્ત કેટલા કેસ બંધ થયા તેના પરથી માપી ન શકાય. તેના બદલે, તેમણે દલીલ કરી કે ન્યાય સંવાદ, ગરિમા અને સમાવેશીતામાં રુટ થયેલો હોવો જોઈએ. તેમણે કાનૂની વ્યાવસાયિકોને સ્થાનિક ભાષાઓમાં ફરિયાદોને સંબોધવા પ્રોત્સાહિત કર્યા, જેથી એ સુનિશ્ચિત થાય કે કાનૂની પ્રક્રિયાઓ સુલભ રહે અને સામાન્ય જનતા દ્વારા તેને અલગ અથવા ડરામણી ન ગણવામાં આવે.
CJI સૂર્યકાંતે કાનૂની સહાય સ્વયંસેવક નેટવર્કના મહત્વ પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો. તેમણે આ સ્વયંસેવકોને ગ્રાસરૂટ લેવલ પર એક મહત્વપૂર્ણ બળ તરીકે વર્ણવ્યા, જે સરકારી યોજનાઓ વિશે જાગૃતિ ફેલાવવા અને કાનૂની સમસ્યાઓના પીડિતોને ન્યાય પ્રક્રિયા દરમિયાન આદરપૂર્વક વર્તન મળે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે જવાબદાર છે.
આ પરિષદ ન્યાય પ્રણાલીના આધુનિકીકરણ પર ચર્ચા કરવા માટેનું મંચ પણ પૂરું પાડ્યું. મધ્યપ્રદેશના મુખ્યમંત્રી મોહન યાદવે, જેઓ પણ હાજર હતા, તેમણે ટેકનોલોજી દ્વારા થયેલી પ્રગતિ તરફ ધ્યાન દોર્યું. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ઈ-ફાઈલિંગ, ડિજિટલ રેકોર્ડ્સ અને વર્ચ્યુઅલ સુનાવણી જેવા સાધનો પ્રણાલીમાં કાર્યક્ષમતા અને પારદર્શિતા સુધારવા માટે આવશ્યક છે. આ ચર્ચામાં કાનૂની માળખાને અપડેટ કરવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે ચાલુ કાયદાકીય ફેરફારોના સંદર્ભોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો.
જોકે આ કાર્યક્રમ નાણાકીય બજારોને બદલે ન્યાયિક નીતિ અને કાનૂની સહાય પર કેન્દ્રિત છે, તેમ છતાં આ સુધારા વ્યાપક ભારતીય અર્થતંત્ર માટે લાંબા ગાળાના અસરો ધરાવે છે. વધુ કાર્યક્ષમ અને સુલભ ન્યાય પ્રણાલી સામાન્ય રીતે વ્યવસાયિક વાતાવરણ માટે સકારાત્મક પગલા તરીકે જોવામાં આવે છે. ઝડપી વિવાદ નિરાકરણ, વધુ સારા કરાર અમલીકરણ અને ઓછો કાનૂની ખર્ચ એ મહત્વપૂર્ણ પરિબળો છે જે વ્યવસાયો અને રોકાણકારો માટે વધુ સ્થિર અને અનુમાનિત વાતાવરણ બનાવવામાં મદદ કરે છે. જેમ જેમ ન્યાય પ્રણાલી ટેકનોલોજીનું એકીકરણ કરવાનું અને નાગરિક-કેન્દ્રિત સેવાઓને પ્રાધાન્ય આપવાનું ચાલુ રાખે છે, તેમ તેમ એકંદર શાસન અને વ્યવસાય કરવાની સરળતા પર તેની અસર આગામી વર્ષોમાં જોવાની મુખ્ય બાબત રહેશે.
