Bombay High Court એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો કોઈ વરિષ્ઠ નાગરિકે પોતાની મિલકત ગિફ્ટ ડીડ દ્વારા આપી હોય અને સામે પક્ષે સંભાળ રાખવાનું વચન પૂરું ન કર્યું હોય, તો તે ડીડ રદ કરાવી શકાય છે. 'Maintenance and Welfare of Parents and Senior Citizens Act' ની કલમ **23** હેઠળ આ ટ્રાન્સફરને હવે શરતી કરાર ગણવામાં આવશે.
ગિફ્ટ ડીડ હવે શરતી કરાર (Conditional Contract)
Bombay High Court ના આ તાજેતરના ચુકાદાએ મિલકતના અધિકારો અંગે મહત્વની સ્પષ્ટતા કરી છે. હાઈકોર્ટે ઠેરવ્યું છે કે જો મિલકત ટ્રાન્સફર કરતી વખતે સંભાળ રાખવાની શરત મૂકવામાં આવી હોય અને તેનું પાલન ન થાય, તો તે કરારનો ભંગ ગણાય છે. વર્ષ 2007 ના 'Maintenance and Welfare of Parents and Senior Citizens Act' ની કલમ 23 મુજબ, વરિષ્ઠ નાગરિકો પોતાની મિલકત પાછી મેળવવા માટે કાયદાકીય માર્ગ અપનાવી શકે છે.
ફેમિલી પ્લાનિંગ અને વસિયતનામું (Estate Planning)
ઘણીવાર પરિવારો મૌખિક વચનો પર આધાર રાખે છે, જે કાયદાકીય વિવાદો સમયે ટકી શકતા નથી. કાનૂની નિષ્ણાતો મુજબ, સ્વ-અર્જિત (Self-acquired) મિલકતના કિસ્સામાં માલિકને તેને ગિફ્ટ કરવાનો પૂરો અધિકાર છે, પરંતુ જો ગિફ્ટ ડીડમાં શરતો સ્પષ્ટપણે લખેલી ન હોય તો સમસ્યા સર્જાઈ શકે છે.
વારસા અને ટાઈટલ ટ્રાન્સફર વચ્ચેનો તફાવત
યાદ રાખવું જરૂરી છે કે ગિફ્ટ ડીડ રદ કરવાથી વારસાઈનો અધિકાર આપોઆપ સમાપ્ત થતો નથી. 'Hindu Succession Act' હેઠળ કાયદેસરના વારસદારોના હક અલગ હોય છે. જો મિલકત પાછી મેળવ્યા બાદ પણ કોઈએ સંતાનને વારસામાંથી બાકાત રાખવા હોય, તો તેના માટે વિધિવત વસિયતનામું (Will) બનાવવું અનિવાર્ય છે.
રોકાણકારો અને પરિવાર માટે સલાહ
કોઈપણ પ્રકારના પ્રોપર્ટી ટ્રાન્સફર વખતે નિભાવ (Maintenance), નાણાકીય સહાય અને અન્ય જવાબદારીઓ લેખિતમાં ગિફ્ટ ડીડનો ભાગ હોવી જોઈએ. આ પારદર્શિતા મુશ્કેલ સમયમાં મિલકત સુરક્ષિત રાખવા માટેનું સુરક્ષા કવચ બની શકે છે.