Bombay High Court એ પોલીસ દ્વારા SDPI નેતા પર મુંબઈમાં પ્રવેશવા પર લગાવેલ પ્રતિબંધનો આદેશ રદ કર્યો છે. જસ્ટિસ માધવ જામદારની કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે સરકાર વિરુદ્ધ વિરોધ પ્રદર્શિત કરવો એ મૂળભૂત અધિકાર છે અને તેના આધારે કોઈને શહેર બહાર રાખી શકાય નહીં. આ નિર્ણયે અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાના રક્ષણને મજબૂત કર્યું છે.
Bombay High Court એ મુંબઈ પોલીસ દ્વારા સોશિયાલિસ્ટ ડેમોક્રેટિક પાર્ટી ઓફ ઈન્ડિયા (SDPI) ના મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના જનરલ સેક્રેટરી, સઈદ અહેમદ અબ્દુલ વાહિદ ચૌધરી, વિરુદ્ધ જારી કરાયેલ బహిષ્કારનો આદેશ રદ કર્યો છે. અગાઉ, પોલીસે સરકાર વિરોધી સૂત્રોચ્ચારના આરોપસર આ નેતાને એક વર્ષ માટે મુંબઈ અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં પ્રવેશતા રોક્યા હતા.
ન્યાયાધીશ માધવ જામદારે પોલીસની કાર્યવાહીની ટીકા કરતા જણાવ્યું કે, રાજકીય વિરોધને દબાવવા માટે బహిષ્કારના આદેશનો ઉપયોગ કાયદેસર નથી. કોર્ટે ભારપૂર્વક કહ્યું કે સરકારી નીતિઓ સામે સૂત્રોચ્ચાર કે વિરોધ પ્રદર્શન કરવું એ કોઈ નાગરિકને તેના રહેઠાણ કે કાર્યસ્થળ પરથી હાંકી કાઢવાનું યોગ્ય કારણ બની શકે નહીં. આ નિર્ણયે બંધારણના અનુચ્છેદ 19 અને 21 હેઠળ આવતા અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા, સન્માન અને ગૌરવ જેવા મૂળભૂત અધિકારોના ઉલ્લંઘન પર પ્રકાશ પાડ્યો.
વિરોધ અને પોલીસ અધિકાર પર ન્યાયતંત્રનો દૃષ્ટિકોણ
જસ્ટિસ જામદારે જણાવ્યું કે પોલીસ અધિકારીઓ નાગરિકોના નોકર તરીકે કાર્ય કરે છે, કોઈ ચોક્કસ સરકારી હિતોના એજન્ટ તરીકે નહીં. કોર્ટને જણાયું કે પોલીસ પાસે નાગરિકની અવરજવરને પ્રતિબંધિત કરવા માટે જરૂરી કાયદાકીય આધાર નહોતો. આ આદેશ રદ કરીને, હાઈકોર્ટે એ સિદ્ધાંતને પુનઃસ્થાપિત કર્યો છે કે શાંતિપૂર્ણ વિરોધ એ એક સુરક્ષિત પ્રવૃત્તિ છે, ભલે તે શાસક વહીવટીતંત્રની ટીકા હોય.
નોંધપાત્ર ચુકાદાઓ અને ન્યાયિક કાર્ય
Bombay High Court માં 2020 માં નિયુક્ત થયેલા જસ્ટિસ જામદારનો સંસ્થાકીય સત્તા અને વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતાના ક્ષેત્રને લગતા નિર્ણયોનો ઇતિહાસ રહ્યો છે. તેમના અગાઉના આદેશોમાં એપ્રિલ 2024 નો એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો શામેલ છે, જેમાં જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોને નાગરિકો વિરુદ્ધ લૂક આઉટ સર્ક્યુલર (LOC) જારી કરવાનો અધિકાર નથી તેવું ઠેરવ્યું હતું. તેમણે ટ્રાન્સજેન્ડર વ્યક્તિઓ વિશે સ્ટીરિયોટાઇપિકલ ટિપ્પણી કરવા બદલ સેશન્સ કોર્ટની ટીકા કરી હતી અને કાર્યવાહીમાં વિલંબ બદલ તપાસનો આદેશ આપ્યો હતો. મહારાષ્ટ્રમાં વકીલો સામે હિંસાના અહેવાલો બાદ વકીલોની સુરક્ષાના રક્ષણ સંબંધિત કેસોમાં પણ તેમની બેન્ચ સામેલ રહી છે. આ સતત ન્યાયિક સ્થિતિઓ રાજ્ય એજન્સીઓ દ્વારા સત્તાના ઉપયોગની તપાસ અને વહીવટી કાર્યવાહી બંધારણીય મર્યાદામાં રહે તેની ખાતરી કરવાની કોર્ટની વિસ્તૃત પ્રવૃત્તિને રેખાંકિત કરે છે. ભવિષ્યમાં પોલીસ સત્તા સંબંધિત સમાન કાયદાકીય કાર્યવાહીમાં અભિવ્યક્તિના અધિકારને સુરક્ષિત રાખવા માટે આ ચુકાદાનો બેન્ચમાર્ક તરીકે ઉપયોગ થવાની અપેક્ષા છે.