ભારતમાં હવે બેંકિંગ રેકોર્ડ્સ માટે નવો Bankers’ Books Evidence Act, 2026 લાગુ થવા જઈ રહ્યો છે. **1 ઓક્ટોબર, 2026** થી અમલી બનતો આ કાયદો **1891** ના જૂના કાયદાનું સ્થાન લેશે અને ડિજિટલ રેકોર્ડ્સને માન્યતા આપશે.
ડિજિટલ બેંકિંગ યુગ માટે નવો કાયદો
1 ઓક્ટોબર, 2026 થી ભારતીય બેંકિંગ સેક્ટરમાં એક નવો યુગ શરૂ થશે. વર્ષો જૂના 1891 ના કાયદાને બદલીને સરકાર હવે Bankers’ Books Evidence Act, 2026 લાવી રહી છે. આ કાયદો ખાસ કરીને આજના સમયના ડિજિટલ, વર્ચ્યુઅલ અને ક્લાઉડ-બેઝ્ડ બેંકિંગ સિસ્ટમને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવ્યો છે.
ડિજિટલ એવિડન્સની માન્યતા
પહેલાના જમાનામાં બેંકિંગ રેકોર્ડ્સ માત્ર ફિઝિકલ ચોપડાઓ કે પેપર લેજર્સમાં રહેતા હતા. પરંતુ હવે જ્યારે બેંકિંગ કોર સોલ્યુશન્સ અને મોબાઈલ એપ્સ પર ચાલે છે, ત્યારે જૂના નિયમોમાં ઘણી અસ્પષ્ટતા હતી. નવા એક્ટ હેઠળ, હવે ડિજિટલ ફોર્મેટને પણ કોર્ટમાં માન્ય પુરાવા તરીકે ગણવામાં આવશે. બેંકો હવે મેન્યુઅલ અથવા ડિજિટલ સિગ્નેચરના માધ્યમથી પોતાના ડેટાને ઓથેન્ટિકેટ કરી શકશે.
બેંક કર્મચારીઓને મળશે રાહત
આ નવા કાયદાનો સૌથી મોટો ફાયદો બેંક સ્ટાફને થશે. અગાઉ, બેંક કોઈ વિવાદમાં પક્ષકાર ન હોય તો પણ કોર્ટ દ્વારા તેના કર્મચારીઓને સાક્ષી તરીકે હાજર રહેવા માટે સમન્સ મોકલવામાં આવતા હતા. હવે, નવા નિયમ મુજબ કોર્ટે લેખિતમાં 'સ્પેસિયલ કોઝ' (Special Cause) દર્શાવવો પડશે. જો બેંકના ડેટાની ચોકસાઈ પર ગંભીર શંકા હોય કે અન્ય કોઈ ખાસ કારણ હોય, તો જ કર્મચારીને કોર્ટમાં બોલાવી શકાશે. આનાથી બેંકોનો વહીવટી બોજ અને સમય બંને ઘટશે.
કોમ્પ્લાયન્સમાં ફેરફાર
બેંકોના લીગલ અને કોમ્પ્લાયન્સ વિભાગોએ 1 ઓક્ટોબર પહેલા તેમના રેકોર્ડ-મેનેજમેન્ટ પ્રોટોકોલ અપડેટ કરવા પડશે. આ કાયદો માત્ર બેંકો પૂરતો જ મર્યાદિત નહીં રહે, ભવિષ્યમાં સરકાર તેને અન્ય ફાઈનાન્શિયલ સંસ્થાઓ માટે પણ લાગુ કરી શકે છે.