Amazon પર તેના પ્લેટફોર્મ પર વેચાતા સી-ફૂડ (Seafood) ને ગેરમાર્ગે દોરતી રીતે સસ્ટેનેબલ (Sustainable) તરીકે માર્કેટિંગ કરવાનો આરોપ લાગ્યો છે. ગ્રાહકોનો દાવો છે કે 'ડોલ્ફિન સેફ' (Dolphin Safe) જેવા લેબલથી તેમને ઊંચી કિંમત ચૂકવવી પડી. આ કેસ ઈ-કોમર્સમાં પર્યાવરણીય દાવાઓ અને પારદર્શિતાના સંભવિત જોખમોને ઉજાગર કરે છે.
ગ્રીનવોશિંગનો કેસ શું છે?
Amazon એક નવી કાનૂની મુશ્કેલીનો સામનો કરી રહ્યું છે. સિએટલની ફેડરલ કોર્ટમાં એક ક્લાસ-એક્શન (Class-Action) સૂટ દાખલ કરવામાં આવ્યો છે. આ કેસમાં ઇ-કોમર્સ જાયન્ટ પર ગ્રીનવોશિંગ (Greenwashing) નો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે. ગ્રીનવોશિંગ એટલે જ્યારે કોઈ કંપની તેના ઉત્પાદનોના પર્યાવરણીય લાભો વિશે ખોટી માહિતી આપે.
ફરિયાદીઓ, મેડેલિન રોગો અને એડમ સોરકિન, નો આરોપ છે કે Amazon ના પ્લેટફોર્મ પર વેચાતા સી-ફૂડને 'સસ્ટેનેબલ', 'રિસ્પોન્સિબલી સોર્સ્ડ' (Responsibly Sourced) અને 'ડોલ્ફિન સેફ' જેવા લેબલ હેઠળ માર્કેટ કરવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ આ દાવાઓને સાબિત કરવા માટે પૂરતા પુરાવા નહોતા.
સોર્સિંગમાં પારદર્શિતાનો અભાવ?
આ કેસ ખાસ કરીને વાઇલ્ડ-કોટ સી-ફૂડ (Wild-caught Seafood) ની સપ્લાય ચેઇનમાં પારદર્શિતાના અભાવ પર કેન્દ્રિત છે. ફરિયાદીઓ દાવો કરે છે કે માછીમારી કરતા જહાજોનો જાહેર ટ્રેકિંગ (Tracking) ઉપલબ્ધ નથી અને કેટલાક કિસ્સાઓમાં લોકેશન ટ્રાન્સપોન્ડર્સ (Transponders) બંધ કરી દેવાયા હતા.
મુખ્ય દલીલ એ છે કે પ્લેટફોર્મ પર વેચાતી ઘણી આયાતી સી-ફૂડ પ્રોડક્ટ્સ આ માર્કેટિંગ લેબલ્સ દ્વારા સૂચવવામાં આવતા કડક ધોરણોને પૂર્ણ કરતી નથી. ઉત્પાદનોના મૂળ અને સોર્સિંગ પદ્ધતિઓને છુપાવીને, સૂટનો આરોપ છે કે Amazon એ ગ્રાહકોને ગેરમાર્ગે દોર્યા હતા કે તેમની ખરીદીની પર્યાવરણ પર ન્યૂનતમ અસર થશે.
ગ્રાહકો અને બ્રાન્ડ્સ પર અસર
આ કાનૂની કાર્યવાહીમાં Bumble Bee, Chicken of the Sea, અને StarKist જેવી જાણીતી બ્રાન્ડ્સ હેઠળ વેચાતી ટુના (Tuna) અને સૅલ્મોન (Salmon) જેવી વિવિધ સી-ફૂડ પ્રોડક્ટ્સને નિશાન બનાવવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, સૂટમાં 365 by Whole Foods Market પ્રોડક્ટ્સનો પણ સમાવેશ થાય છે, જે Amazon ની પોતાની પ્રાઇવેટ-લેબલ બ્રાન્ડ છે.
ફરિયાદીઓ દાવો કરે છે કે તેમને નાણાકીય નુકસાન થયું છે કારણ કે જો ઉત્પાદનોની સાચી સોર્સિંગ પદ્ધતિઓ જાહેર કરવામાં આવી હોત, તો તેઓ આ વસ્તુઓ ખરીદત નહીં અથવા ઓછી કિંમતે ખરીદત. તેઓ વોશિંગ્ટન રાજ્યના ગ્રાહક સુરક્ષા કાયદાઓના કથિત ઉલ્લંઘનના આધારે વળતર અને દંડની માંગ કરી રહ્યા છે.
રોકાણકારો માટે જોખમ અને નિયમનકારી સંકેતો
રોકાણકારો માટે, આ કેસ રિટેલમાં પર્યાવરણીય, સામાજિક અને શાસન (ESG) સંબંધિત દાવાઓ પર વધી રહેલી ચકાસણી પર પ્રકાશ પાડે છે. જેમ જેમ મુખ્ય ઇ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ્સ તેમના ગ્રોસરી અને પ્રાઇવેટ-લેબલ ઓફરિંગ્સનો વિસ્તાર કરી રહ્યા છે, તેમ તેમ તેઓ પ્રોડક્ટ સોર્સિંગ અને નિયમનકારી અનુપાલન સંબંધિત ઊંચા જોખમોનો સામનો કરી રહ્યા છે.
Amazon તેના માર્કેટપ્લેસ પર સૂચિબદ્ધ ઉત્પાદનો અંગેના મુકદ્દમાનો વારંવાર સામનો કરે છે, પરંતુ આ ચોક્કસ કેસ એ વાત પર ધ્યાન દોરે છે કે માર્કેટિંગ ભાષા ગ્રાહક સુરક્ષાના દાવાઓ તરફ દોરી શકે છે. કંપનીએ હજુ સુધી આ આરોપો પર કોઈ ઔપચારિક પ્રતિભાવ આપ્યો નથી. આગલા પગલાંમાં કોર્ટ નક્કી કરશે કે આને ક્લાસ-એક્શન સૂટ તરીકે પ્રમાણિત કરવું કે નહીં, જે સસ્ટેનેબિલિટી લેબલ્સની ચોકસાઈ અને ગ્રાહકોના ખરીદીના નિર્ણયો પરની અસર અંગે રજૂ કરાયેલા પુરાવાની મજબૂતાઈ પર આધાર રાખશે.