Allahabad High Court એ બે પુખ્ત બહેનોને ગેરકાયદેસર રીતે બંધક બનાવવાનો આરોપ ધરાવતા તેમના પિતાને ₹25 લાખનું વળતર ચૂકવવાનો આદેશ આપ્યો છે. કોર્ટે પિતા અને ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્ય સરકારને મહિલાઓના બંધારણીય અધિકારોના ઉલ્લંઘન બદલ સંયુક્ત રીતે જવાબદાર ઠેરવ્યા છે.
Allahabad High Court એ પુખ્ત વયની વ્યક્તિઓની અંગત સ્વતંત્રતાના મુદ્દે એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો છે, જેમાં ગેરકાયદેસર રીતે બંધક બનાવવામાં આવેલી બે બહેનોને કુલ ₹25 લાખનું વળતર ચૂકવવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે. જસ્ટિસ સંદીપ જૈને જણાવ્યું કે, 20 અને 35 વર્ષની આ મહિલાઓના બંધારણીય અધિકારોનું ઉલ્લંઘન થયું છે, જેમાં ખાસ કરીને તેમના ધર્મ, નિવાસસ્થાન અને જીવનશૈલી પસંદ કરવાની સ્વતંત્રતાનો સમાવેશ થાય છે.
કોર્ટે મહિલાઓના પિતા તેમજ ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્ય સરકારને વળતરની ચુકવણી માટે સંયુક્ત રીતે જવાબદાર ગણાવ્યા છે. આદેશ મુજબ, રાજ્ય સરકારને વળતરની 50% રકમ પિતા પાસેથી વસૂલ કરવાનો અધિકાર આપવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, કોર્ટે રાજ્ય સરકારને બાકીની 50% રકમ તે ચોક્કસ સરકારી અધિકારીઓ પાસેથી વસૂલ કરવાની સત્તા પણ આપી છે, જેઓ મહિલાઓને સુરક્ષિત રાખવામાં અને ગેરકાયદેસર અટકાયતને ચાલુ રાખવા દેવામાં નિષ્ફળ ગયા હતા.
આ ચુકાદામાં ભારપૂર્વક જણાવવામાં આવ્યું છે કે પુખ્ત વયે પહોંચ્યા પછી, દરેક વ્યક્તિને બંધારણના અનુચ્છેદ 21 અને 25 હેઠળ પોતાની અંગત પસંદગીઓ પરિવારના સભ્યો કે રાજ્યના હસ્તક્ષેપ વિના કરવાની બંધારણીય સ્વાયત્તતા પ્રાપ્ત થાય છે. કોર્ટે નોંધ્યું કે માતા-પિતાનો અધિકાર પુખ્ત નાગરિકોના મૂળભૂત અધિકારો પર હાવી થઈ શકે નહીં. બહેનોએ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે ઇસ્લામ ધર્મ અંગીકાર કરવો તે તેમની સ્વૈચ્છિક પસંદગી હતી, અને કોર્ટને દબાણ કે ગેરવાજબી પ્રભાવનો કોઈ પુરાવો મળ્યો નથી, તેમના નિવેદનોને સહજ અને સુસંગત ગણાવ્યા હતા.
નિયમનકારી અને કાનૂની દ્રષ્ટિકોણથી, આ ચુકાદો વ્યક્તિગત સ્વાયત્તતા વિરુદ્ધ રાજ્ય મશીનરીના હસ્તક્ષેપ સંબંધિત રાજ્યના ન્યાયિક વાતાવરણમાં એક નોંધપાત્ર વિકાસ છે. રોકાણકારો અને વાચકોએ નોંધ લેવી જોઈએ કે આ કેસ ફક્ત બંધારણીય કાયદા અને નાગરિક અધિકારો સાથે સંબંધિત છે. તેમાં કોઈ કોર્પોરેટ એન્ટિટી, લિસ્ટેડ સ્ટોક અથવા વ્યાપારી હિત સામેલ નથી. તેથી, શેરબજાર અથવા નાણાકીય ક્ષેત્ર પર કોઈ સીધી અસર નથી.
આ કેસને અનુસરનારાઓ માટે પ્રાથમિક ધ્યાન વળતરના આદેશનું અંતિમ પાલન અને રાજ્ય સરકાર અથવા સામેલ પક્ષકારો દ્વારા કોઈપણ સંભવિત અપીલો પર રહેશે. ભવિષ્યના કાનૂની અપડેટ્સ સંભવતઃ સરકારી અધિકારીઓ પાસેથી વસૂલાત પ્રક્રિયા પર અને રાજ્ય સરકાર ઉચ્ચ અદાલતમાં જવાબદારીના આદેશને પડકારવાનું પસંદ કરે છે કે કેમ તેના પર કેન્દ્રિત રહેશે.