વર્ષ 2026 ના ડેટા મુજબ, **20x** અર્નિંગ્સથી ઓછી કિંમતે આવેલા IPO એ **45.4%** સુધીનું વળતર આપ્યું છે. મોંઘા વેલ્યુએશનવાળા શેરો લિસ્ટિંગના દિવસે ચમક્યા, પણ લાંબા ગાળે નિષ્ફળ રહ્યા.
વર્ષ 2026 ના પ્રાથમિક બજારમાં એક સ્પષ્ટ વિભાજન જોવા મળ્યું છે. જે કંપનીઓએ વ્યાજબી વેલ્યુએશન પર પ્રવેશ કર્યો છે, તેમણે પ્રીમિયમ વેલ્યુએશનવાળી કંપનીઓ કરતા અનેકગણું સારું પ્રદર્શન કર્યું છે. સપ્ટેમ્બરના અંત સુધીમાં, જે રોકાણકારોએ 20x અર્નિંગ્સથી ઓછી કિંમત ધરાવતા IPO માં રોકાણ કર્યું હતું, તેમને સરેરાશ 45.4% વળતર મળ્યું છે. તેનાથી વિપરીત, 30 થી 50x અર્નિંગ્સ પર ટ્રેડ થતા પ્રીમિયમ IPO માં મોટાભાગનો નફો માત્ર લિસ્ટિંગના દિવસે જ સીમિત રહ્યો હતો.
વેલ્યુએશનની મોટી ખાઈ
હાઈ-વેલ્યુએશન IPO લિસ્ટિંગના દિવસે સરેરાશ 23.2% નો ઉછાળો બતાવે છે, પરંતુ ત્યારબાદ તેમની ગતિ ધીમી પડી જાય છે. ડેટા દર્શાવે છે કે લિસ્ટિંગના દિવસ બાદ આવા શેરોમાં માત્ર 10.5% નો વધારો જોવા મળ્યો છે. જ્યારે શેર ખૂબ જ ઊંચા પ્રીમિયમ પર લિસ્ટ થાય છે, ત્યારે તેમાં આગળ વધવાની જગ્યા ઓછી રહી જાય છે, જે લાંબા ગાળાના રોકાણકારો માટે મુશ્કેલી ઊભી કરે છે.
ફ્રેશ કેપિટલ વિરુદ્ધ OFS
IPO નું માળખું પણ તેના પ્રદર્શન માટે જવાબદાર છે. જે કંપનીઓએ બિઝનેસ વિસ્તારવા માટે 'ફ્રેશ કેપિટલ' એકત્ર કર્યું, તેમનું સરેરાશ વળતર 51.3% રહ્યું છે. જ્યારે ઓફર ફોર સેલ (OFS) દ્વારા પ્રમોટર્સ કે ખાનગી રોકાણકારો એક્ઝિટ લે છે, ત્યારે નવા રોકાણકારો માટે નફાની તકો ઘટી જાય છે કારણ કે આ નાણાં કંપનીના બિઝનેસમાં જતા નથી.
માર્કેટ રિયાલિટી અને સાવચેતી
નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) ના શેર હાલમાં ₹1,761 ની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે, જે તેના IPO પ્રાઈસ ₹1,785 થી નીચે છે. આ દર્શાવે છે કે બજારના દબાણ અને વધતા ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં મોંઘા શેરો વધુ જોખમી સાબિત થાય છે. રોકાણકારોએ માત્ર લિસ્ટિંગના ઉત્સાહમાં આવી જવાને બદલે કંપનીના અર્નિંગ્સ ટ્રેજેક્ટરી પર ધ્યાન આપવું જોઈએ.