વર્ષ 2021 ના IPO બૂમ બાદ હવે નવી ટેક કંપનીઓ માટે અસલ પરીક્ષાનો સમય આવ્યો છે. હવે રોકાણકારો માત્ર રેવેન્યુ ગ્રોથ નહીં, પણ કંપનીઓ ખરેખર કેટલો નફો (Profit) કરે છે તેના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે.
વર્ષ 2021 ના IPO ના તોફાન પછી હવે અડધા દાયકે માર્કેટ આ નવી ટેક કંપનીઓની કામગીરીનું ગંભીરતાથી મૂલ્યાંકન કરી રહ્યું છે. હવે ફોકસ ટોપ-લાઈન ગ્રોથથી હટીને વાસ્તવિક ઓપરેટિંગ પ્રોફિટ પર આવી ગયું છે. જોકે આમાંની કેટલીક કંપનીઓએ માર્કેટ શેર વધાર્યો છે, પરંતુ તેમનું બિઝનેસ મોડલ કેટલું લાંબુ ટકશે તે અંગે રોકાણકારોમાં ચિંતા છે.
વેલ્યુએશનનું મોટું અંતર
નવી ટેક કંપનીઓ અને જૂની દિગ્ગજ કંપનીઓ વચ્ચેનું વેલ્યુએશન ગેપ રોકાણકારો માટે મોટી ચિંતાનો વિષય છે. આ નવી કંપનીઓનું કુલ માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન ₹6.25 લાખ કરોડને વટાવી ગયું છે, પરંતુ નાણાકીય વર્ષ 2026 માં તેમનો કુલ નેટ પ્રોફિટ માત્ર ₹2,400 કરોડ જ રહ્યો છે. એટલે કે રોકાણકારો આ કંપનીઓના દરેક ₹1 ના પ્રોફિટ સામે ₹260 ચૂકવી રહ્યા છે. તેની સરખામણીમાં, Larsen & Toubro જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓ દરેક ₹1 ની કમાણી સામે માત્ર ₹28 ના વેલ્યુએશન પર ટ્રેડ થાય છે.
પ્રોફિટની ક્વોલિટી પર સવાલ
ઘણી કંપનીઓ નફામાં આવી ગઈ છે, પણ બેલેન્સ શીટ જોતા જણાય છે કે તેમાં 'અધર ઇન્કમ' (Other Income) નો મોટો ફાળો છે. આ એવી આવક છે જે મુખ્ય બિઝનેસમાંથી નથી આવતી, પરંતુ બેંક ડિપોઝિટ કે ટ્રેઝરી ગેઈન જેવી પ્રવૃત્તિઓમાંથી આવે છે. દાખલા તરીકે, FY26 માં Zomato નો નેટ પ્રોફિટ ₹366 કરોડ હતો, પરંતુ તેમાં ₹1,396 કરોડ તો માત્ર અધર ઇન્કમ જ હતી. કોર બિઝનેસનું EBITDA માર્જિન હજુ પણ માત્ર 2.2 ટકા જેવું પાતળું છે.
શેરના પરફોર્મન્સમાં તફાવત
માર્કેટનો પ્રતિસાદ પણ અલગ-અલગ રહ્યો છે. Zomato, Nazara Technologies અને RateGain Travel Technologies જેવી કંપનીઓએ માર્જિન વધારવાની સ્પષ્ટ દિશા બતાવી છે અને તેઓ Nifty 50 TRI કરતા પણ સારું પ્રદર્શન કરી રહી છે. બીજી તરફ, One97 Communications (Paytm) અને CE Info Systems જેવી કંપનીઓ માટે સંઘર્ષ ચાલુ છે. ખાસ કરીને Paytm ને રેગ્યુલેટરી મુશ્કેલીઓને કારણે માર્કેટ વેલ્યુમાં મોટો ફટકો પડ્યો છે.
રોકાણકારોએ શું જોવું જોઈએ?
કંપનીઓ માટે હવે માત્ર ગ્રોથ બતાવવાનો સમય પૂરો થયો છે. હવે રોકાણકારોએ એ જોવું પડશે કે કંપનીનો નફો તેના મુખ્ય બિઝનેસમાંથી આવે છે કે નહીં. આવનારા સમયમાં જે કંપનીઓ પોતાના ઓપરેટિંગ માર્જિન સુધારશે અને કોસ્ટ કટિંગ કરશે, તે જ માર્કેટમાં લાંબા ગાળા માટે ટકી શકશે.