ભારતીય કંપનીઓએ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭ના પ્રથમ છ મહિનામાં ઈક્વિટી દ્વારા **₹૨.૪૩ ટ્રિલિયન**નું જંગી ફંડ એકત્ર કર્યું છે, જે ગયા વર્ષની સરખામણીએ **૭૫%** વધુ છે. એક તરફ IPOનો આટલો મોટો પ્રવાહ છે, તો બીજી તરફ Nifty 50 માત્ર **૧.૩%** જ વધ્યો છે. રોકાણકારો માટે આ 'સપ્લાય ઓવરહેંગ'નો મોટો ખતરો બની શકે છે.
માર્કેટમાં વિરોધાભાસ કેમ?
પ્રાઇમરી માર્કેટ (જ્યાં નવી કંપનીઓ શેર લોન્ચ કરે છે) અને સેકન્ડરી માર્કેટ વચ્ચે મોટો તફાવત જોવા મળી રહ્યો છે. જ્યારે કંપનીઓ મોટા પાયે મૂડી મેળવવામાં સફળ રહી છે, ત્યારે Nifty 50 ઇન્ડેક્સ છેલ્લા છ મહિનામાં માત્ર ૧.૩% નો નજીવો ઉછાળો જ બતાવી શક્યો છે. આ સૂચવે છે કે કંપનીઓ તો ફંડ મેળવી રહી છે, પરંતુ મુખ્ય માર્કેટમાં હજુ પણ વેગનો અભાવ છે.
આ તેજીના મુખ્ય કારણો:
૧. પેન્ડિંગ IPO: અગાઉ માર્કેટમાં વોલેટિલિટીને કારણે જે કંપનીઓએ પ્લાન રોક્યા હતા, તે હવે ફરી મેદાનમાં આવી છે.
૨. રેગ્યુલેટરી મદદ: સેબી (SEBI) એ IPO મંજૂરી માટે વન-ટાઇમ એક્સટેન્શન આપતા મોમેન્ટમ જળવાઈ રહ્યું.
૩. ડોમેસ્ટિક લિક્વિડિટી: રિટેલ અને સંસ્થાકીય રોકાણકારોનું મજબૂત પીઠબળ આ ઇશ્યુને સફળ બનાવી રહ્યું છે, જ્યારે ફોરેન ઇન્સ્ટિટ્યૂશનલ ઇન્વેસ્ટર્સ (FII) વૈશ્વિક વ્યાજદર અને કાચા તેલના ભાવને કારણે સાવધ છે.
રોકાણકારો માટે જોખમ (Supply Overhang):
સૌથી મોટો ભય એ છે કે જો કંપનીઓ સતત આટલા મોટા પ્રમાણમાં નવા શેર માર્કેટમાં લાવશે, તો ડિમાન્ડ કરતાં સપ્લાય વધી જશે. જો ભવિષ્યમાં ડોમેસ્ટિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફ્લો ઘટશે, તો સેકન્ડરી માર્કેટ આટલી બધી લિસ્ટિંગ્સને પચાવી શકશે નહીં, જેનાથી શેરના ભાવ પર દબાણ આવી શકે છે.
આગામી સમયમાં Jio Platforms અને Oyo જેવી મોટી કંપનીઓના IPO લાઇનમાં છે, જેના પર રોકાણકારોની નજર રહેશે. શું આટલી મોટી સંખ્યામાં નવા ઇશ્યુ માર્કેટ જીરવી શકશે કે નહીં, તે આગામી ક્વાર્ટર્સમાં સ્પષ્ટ થશે.