વર્ષ 2026ના પ્રથમ નવ મહિનામાં ભારતીય કંપનીઓએ IPO દ્વારા રેકોર્ડ **$12.5 અબજ** એકત્ર કર્યા છે. એક તરફ Nifty 50 માં **14%** નો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, તો બીજી તરફ લિસ્ટિંગ પ્રીમિયમ ઘટતા હવે રોકાણકારોની સાવચેતી વધી રહી છે.
વર્ષ 1980 પછીના આંકડાઓ તપાસતા જણાય છે કે 2026 ના પ્રથમ નવ મહિનામાં પ્રાઈમરી માર્કેટમાં જોવા મળેલી રોનક અદભૂત છે. ગૌણ બજાર (Secondary Market) માં Nifty 50 લગભગ 14% જેટલો નીચે સરક્યો હોવા છતાં, IPO માર્કેટે $12.5 અબજનું ભંડોળ એકત્ર કરીને નવો ઈતિહાસ રચ્યો છે.
મોટી કંપનીઓ પર રોકાણકારોનો વધુ વિશ્વાસ
આ વર્ષે કુલ 220 જેટલા IPO આવ્યા છે, જે ગત વર્ષની સરખામણીએ 18% નો ઘટાડો દર્શાવે છે. પરંતુ, સરેરાશ ડીલ સાઈઝ વધીને $57 મિલિયન થઈ ગઈ છે. National Stock Exchange, SBI Funds Management અને Manipal Health જેવી મોટી કંપનીઓએ માર્કેટમાંથી મોટું ભંડોળ ખેંચ્યું છે. નોંધપાત્ર બાબત એ છે કે આમાંનો મોટો હિસ્સો 'ઓફર ફોર સેલ' (OFS) છે, જે કંપનીના વિસ્તરણ કરતા જૂના રોકાણકારોના એક્ઝિટ પર વધુ ભાર મૂકે છે.
ઘરેલું રોકાણકારોનો ટેકો અને FPI ની પીછેહઠ
આ માર્કેટ હાલમાં ઘરેલું લિક્વિડિટી (Domestic Liquidity) પર ટકેલું છે. વિદેશી સંસ્થાગત રોકાણકારો (FPIs) સતત વેચવાલ રહ્યા છે. વર્ષ 2026 દરમિયાન FPIs એ ભારતીય બજારમાંથી અંદાજે ₹2.7 લાખ કરોડથી ₹3 લાખ કરોડ પાછા ખેંચ્યા છે, જેનું મુખ્ય કારણ ક્રૂડ ઓઈલની અસ્થિરતા અને રૂપિયાનું નબળું પડવું છે.
લિસ્ટિંગ પ્રીમિયમમાં ઘટાડો, શું સાવધાન રહેવાની જરૂર છે?
રોકાણકારો માટે ચેતવણીનો સંકેત એ છે કે લિસ્ટિંગના દિવસે મળતા નફામાં ઘટાડો થઈ રહ્યો છે. ઓગસ્ટમાં સરેરાશ લિસ્ટિંગ પ્રીમિયમ 24.4% હતું, જે સપ્ટેમ્બરમાં ઘટીને 15.1% પર આવી ગયું છે. હાલમાં SEBI પાસે મંજૂરી માટે 130 થી વધુ કંપનીઓ લાઈનમાં છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે માર્કેટમાં વધતી જતી આ સપ્લાયને ઘરેલું ફંડ્સ કેટલા અસરકારક રીતે પચાવી શકે છે.