વર્ષ ૨૦૨૬માં મોટી લિસ્ટિંગ જોવા મળી હોવા છતાં, ભારતમાં IPO ની સરેરાશ સાઈઝ ઘટીને **₹1,445 કરોડ** થઈ ગઈ છે, જે ગયા વર્ષે **₹1,700 કરોડ** હતી. માર્કેટની અસ્થિરતા અને રોકાણકારોની પસંદગીને કારણે કંપનીઓ હવે સાવચેતીભર્યા પગલાં ભરી રહી છે.
વર્ષ ૨૦૨૬માં ભારતીય IPO માર્કેટ બે તરફી વલણ બતાવી રહ્યું છે. જાન્યુઆરીથી ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ દરમિયાન ૧૦૯ કંપનીઓએ બજારમાંથી ₹1,57,560 કરોડ એકત્ર કર્યા છે, પરંતુ આ મોટા આંકડા પાછળ ડીલની સરેરાશ સાઈઝ ઘટી છે.
મેગા-લિસ્ટિંગની અસર
ડેટા દર્શાવે છે કે ૨૦૨૫માં સરેરાશ IPO સાઈઝ ₹1,700 કરોડ હતી, જે ૨૦૨૬માં ઘટીને ₹1,445 કરોડ રહી છે. જો Jio Platforms, NSE, SBI Funds Management અને Manipal Health Enterprises જેવી મોટી કંપનીઓના IPO ને બાકાત રાખવામાં આવે, તો બાકીની કંપનીઓ માટે સરેરાશ સાઈઝ ઘટીને માત્ર ₹820 કરોડ થઈ જાય છે. આ સ્પષ્ટ કરે છે કે રોકાણકારો માત્ર દિગ્ગજ કંપનીઓમાં જ રસ દાખવી રહ્યા છે, જ્યારે મધ્યમ કદની કંપનીઓ માટે માર્કેટ હવે વધુ સિલેક્ટિવ બની ગયું છે.
માર્કેટ વોલેટિલિટી અને SEBI નો સપોર્ટ
FII આઉટફ્લો અને ગ્લોબલ ભૌગોલિક-રાજકીય અનિશ્ચિતતાને કારણે રોકાણકારો અત્યારે ફૂંકી-ફૂંકીને પગલાં ભરી રહ્યા છે. પરિણામે, કંપનીઓ પણ ઓવર-વેલ્યુએશન ટાળવા માટે નાના ઇશ્યૂ સાઈઝ સાથે લિસ્ટિંગ કરવાનું પસંદ કરી રહી છે. આ સ્થિતિમાં, SEBI એ ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૭ સુધી એક ખાસ નિયમ લંબાવ્યો છે, જે કંપનીઓને નવો ડ્રાફ્ટ ફાઈલ કર્યા વગર તેમના ઇશ્યૂ સાઈઝમાં ૫૦% સુધીનો ફેરફાર કરવાની છૂટ આપે છે. આ 'સેફ્ટી વાલ્વ' કંપનીઓને અંડર-સબસ્ક્રિપ્શનના જોખમથી બચાવે છે.
રોકાણકારો માટે ટ્રેક કરવાનું શું?
આ ટ્રેન્ડ દર્શાવે છે કે કંપનીઓ હવે મોટી મૂડી એકત્ર કરવાને બદલે IPO ને સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરવા પર ધ્યાન આપી રહી છે. રોકાણકારોએ એ જોવું રહ્યું કે શું આ નાના અને સાવધ IPO નો દોર ચાલુ રહેશે, કે પછી માર્કેટ સેન્ટિમેન્ટ સુધરતા ફરીથી મોટા IPO જોવા મળશે.