માર્કેટ એક્સપર્ટ Deven Choksey ની રોકાણકારોને સલાહ છે કે લિસ્ટિંગ ગેઈન્સના મોહમાં ન ફસાવવું જોઈએ. બિઝનેસ મોડેલને સમજીને અને ફ્રેશ કેપિટલ તથા પ્રમોટર્સના એક્ઝિટ વચ્ચેનો તફાવત પારખીને જ રોકાણ કરવું હિતાવહ છે, જેથી ઓવરવેલ્યુડ IPO ના જોખમથી બચી શકાય.
ઘણા રિટેલ ઇન્વેસ્ટર્સ માત્ર લિસ્ટિંગ ડે પર થતા ઝડપી નફાના લોભમાં IPO માં પૈસા રોકે છે. ગ્રે માર્કેટ પ્રીમિયમ (GMP) ટ્રેક કરવું એ માત્ર અટકળબાજી છે, જે ઘણીવાર રોકાણકારોને કંપનીના વાસ્તવિક જોખમોથી દૂર રાખે છે. કંપની દ્વારા ફાઈલ કરવામાં આવતા ડ્રાફ્ટ રેડ હેરિંગ પ્રોસ્પેક્ટસ (DRHP) માં રહેલી મહત્વની વિગતોને નજરઅંદાજ કરવી ભારે પડી શકે છે.
લિસ્ટિંગ ડેનો ટ્રેપ
DRChoksey FinServ ના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર Deven Choksey જણાવે છે કે લિસ્ટિંગ ડેના પર્ફોર્મન્સ પાછળ દોડવું એ એક મોટો ટ્રેપ સાબિત થઈ શકે છે. ટ્રેડર્સ કદાચ નાનો નફો મેળવી લે, પરંતુ ઊંચા વેલ્યુએશન પર શેર ખરીદવાથી લાંબા ગાળામાં રોકાણકારોની મૂડીનું ધોવાણ થાય છે.
ફ્રેશ ઈશ્યુ વિરુદ્ધ OFS
કોઈપણ IPO માં રોકાણ કરતા પહેલા એ જોવું ખૂબ જરૂરી છે કે તેમાં કેટલા પૈસા કંપનીમાં જઈ રહ્યા છે (Fresh Issue) અને કેટલા પૈસા જૂના શેરહોલ્ડર્સ પોતાના હિસ્સાનું વેચાણ કરીને ઘરે લઈ જઈ રહ્યા છે (Offer for Sale). જ્યારે જૂના બેકર્સ કે પ્રાઈવેટ ઈક્વિટી ફર્મ્સ એક્ઝિટ કરે છે, ત્યારે તેઓ ઊંચા વેલ્યુએશનનો આગ્રહ રાખે છે, જેનાથી રિટેલ ઇન્વેસ્ટર્સ માટે આગળ જતાં ભાવ વધવાની શક્યતાઓ ઘટી જાય છે.
સફળ રોકાણ માટે 4-પોઈન્ટ ઓડિટ:
૧. ઓફર સાઈઝ: કંપની પૈસા કેમ ઉભા કરી રહી છે અને તેનો ઉપયોગ શું છે?
૨. બિઝનેસ મોડેલ: કંપની ખરેખર શું કામ કરે છે અને તેની કમાણીનો રસ્તો શું છે?
૩. હિસ્ટોરિકલ પરફોર્મન્સ: પાછલા વર્ષોમાં કંપનીનું ગ્રોથ ટ્રેક રેકોર્ડ કેવો રહ્યો છે?
૪. રિસ્ક ફેક્ટર્સ: પ્રોસ્પેક્ટસમાં આપેલી ચેતવણીઓ વાંચો, જે માર્કેટિંગના શોરબકોરમાં ઘણીવાર છુપાઈ જાય છે.
તકનીકી સાધનો કે આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ ડેટા સમજવામાં મદદ કરી શકે છે, પરંતુ અંતે તો રોકાણકારે પોતાની સમજણ વાપરીને કંપનીના સ્પર્ધકો અને તેના બિઝનેસની સદ્ધરતા તપાસવી જ જોઈએ.