અમેરિકન કોંગ્રેસમેન Riley Moore એ ભારતના પ્રસ્તાવિત ફોરેન કન્ટ્રીબ્યુશન (રેગ્યુલેશન) અમેન્ડમેન્ટ બિલ, 2026નો વિરોધ કર્યો છે. તેમણે ચેતવણી આપી છે કે આ કાયદો ભારત-યુએસ સંબંધોને અસર કરી શકે છે. આ બિલ NGO ને મળતા વિદેશી દાન પર વધુ કડક નિયંત્રણો લાવશે અને હાલમાં સંસદમાં ચર્ચા હેઠળ છે.
અમેરિકન સાંસદની નારાજગી
યુએસ કોંગ્રેસમેન Riley Moore એ ભારતના નવા ફોરેન કન્ટ્રીબ્યુશન (રેગ્યુલેશન) અમેન્ડમેન્ટ બિલ, 2026 સામે સખત વાંધો ઉઠાવ્યો છે. તેમણે કહ્યું છે કે આ કાયદો અમેરિકા અને ભારત વચ્ચેના સંબંધોમાં ગૂંચવણો ઊભી કરી શકે છે. Moore એ જાહેર નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે આ બિલ ધાર્મિક સ્વતંત્રતા માટે હાનિકારક બની શકે છે, ખાસ કરીને ખ્રિસ્તી સંસ્થાઓ અને તેમના ચેરિટેબલ કાર્યો પર તેની શું અસર પડશે તે અંગે તેમણે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.
શું છે નવા FCRA બિલમાં?
આ બિલ હાલમાં ભારતીય સંસદમાં ચર્ચા હેઠળ છે. તેના મુખ્ય પ્રસ્તાવમાં એક 'ડેઝિગ્નેટેડ ઓથોરિટી' (Designated Authority) ની રચના કરવાનો છે. આ સરકારી મંજૂર સંસ્થાને એવા સંગઠનોની સંપત્તિનું સંચાલન, ટ્રાન્સફર અથવા નિકાલ કરવાનો અધિકાર મળશે જેમનું FCRA રજીસ્ટ્રેશન રદ, સરન્ડર કે રિન્યુઅલ ન થયું હોય.
આ બિલ વિદેશી ભંડોળના ઓછામાં ઓછા ઉપયોગ માટે પણ કડક નિયમો લાવે છે. જો કોઈ સંસ્થા નિર્ધારિત બે વર્ષના સમયગાળામાં આ માપદંડો પૂરા કરવામાં નિષ્ફળ જાય, તો તેમનું રજીસ્ટ્રેશન રદ થઈ શકે છે. ભારતીય સરકારે આ પગલાંનો બચાવ કરતા કહ્યું છે કે તે વિદેશી દાનનો પારદર્શક ઉપયોગ સુનિશ્ચિત કરવા, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને સુરક્ષિત કરવા અને નોન-પ્રોફિટ સેક્ટર પર દેખરેખ સુધારવા માટે જરૂરી છે.
NGO અને સિવિલ સોસાયટી પર અસર
ઘણી નોન-ગવર્નમેન્ટલ ઓર્ગેનાઈઝેશન્સ (NGOs), ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ અને ધાર્મિક સંસ્થાઓ માટે, આ નવા નિયમો તેમના કાર્યકારી સ્વતંત્રતામાં મોટો ફેરફાર લાવશે. ઘણા ટીકાકારો, જેમાં સિવિલ સોસાયટી ગ્રુપનો પણ સમાવેશ થાય છે, તેમનું કહેવું છે કે સરકારને તેમની પ્રવૃત્તિઓ પર વધુ પડતું નિયંત્રણ મળશે. ખાસ કરીને જ્યાં વિદેશી ભંડોળ દ્વારા સંચાલિત હોસ્પિટલો, શાળાઓ અને સામાજિક કલ્યાણ સંસ્થાઓની મોટી સંખ્યા છે, ત્યાં આ નિયમોને કારણે મુશ્કેલી વધી શકે છે, કારણ કે તેઓ તેમના કાર્ય માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સમર્થન પર નિર્ભર છે.
આ બિલ કાયદો બને તે પહેલાં, હિતધારકો માટે નિયમોના અંતિમ સ્વરૂપ પર નજર રાખવી મહત્વપૂર્ણ રહેશે, ખાસ કરીને 'ડેઝિગ્નેટેડ ઓથોરિટી'ને કયા અધિકારો આપવામાં આવશે અને પાલન માટે કોઈ રાહત મળશે કે કેમ તે જોવું રહ્યું. આ નિયમનકારી ફેરફારો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો વચ્ચેનો સંબંધ ઘરેલું અને વિદેશી નિરીક્ષકો માટે ચર્ચાનો વિષય બન્યો રહેશે.