રશિયાએ સ્વિત્ઝર્લેન્ડની દિગ્ગજ કંપની Nestle અને ફ્રાન્સના રિટેલર Auchan ની સ્થાનિક સબસિડિયરીને કામચલાઉ સરકારી વહીવટ હેઠળ લઈ લીધી છે. આ પગલું રશિયાની બદલાની નીતિનો ભાગ છે, જેના કારણે ગ્લોબલ રોકાણકારોમાં ચિંતાનું મોજું ફરી વળ્યું છે.
રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને Nestle અને Auchan ની રશિયન સબસિડિયરીઓને કામચલાઉ સ્ટેટ એડમિનિસ્ટ્રેશન હેઠળ સોંપવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ આદેશમાં FM Logistic અને Lemana Pro જેવી કંપનીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે, જે હવે LEV Management ની દેખરેખ હેઠળ કામ કરશે. રશિયા દ્વારા લેવાયેલું આ પગલું એવા દેશોની કંપનીઓને ટાર્ગેટ કરે છે જેમને રશિયા 'અનફ્રેન્ડલી' માને છે.
રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?
આ કોઈ પહેલીવાર નથી બન્યું. અગાઉ Danone અને Carlsberg જેવી મોટી કંપનીઓ સાથે પણ આવું જ થયું હતું, જ્યાં બાદમાં તેમના બિઝનેસને સ્થાનિક ખરીદદારોને ખૂબ જ ઓછા ભાવે વેચી દેવામાં આવ્યા હતા. આ ઇતિહાસ જોતા એવું સ્પષ્ટ થાય છે કે એકવાર સરકારી કબજામાં ગયા પછી, વિદેશી કંપનીઓ માટે પોતાનો બિઝનેસ પાછો મેળવવો મુશ્કેલ બની જાય છે.
ભારતીય રોકાણકારોએ શું જોવું જોઈએ?
Nestle India એક અલગ એન્ટિટી છે, તેમ છતાં વૈશ્વિક સ્તરે પેરેન્ટ કંપનીને થતું નુકસાન અને અસ્કયામતો (Assets) પરની અસર ગ્લોબલ વેલ્યુએશન અને સેન્ટિમેન્ટને અસર કરી શકે છે. કંપનીઓ આ નુકસાનને તેમના બેલેન્સ શીટમાં કેવી રીતે નોંધે છે, તેના પર હવે બજારની નજર છે.
રશિયાએ 2023 માં જ આ પ્રકારના કાયદા ઘડ્યા હતા, જે તેમને વિદેશી કંપનીઓના સંચાલન પર નિયંત્રણ મેળવવાની સત્તા આપે છે. હવે આગામી સમયમાં આ કંપનીઓ તરફથી આવતા સત્તાવાર નિવેદનો અને શું આ ટ્રેન્ડ અન્ય સેક્ટરમાં પણ ફેલાશે, તે જોવું મહત્વનું રહેશે.