યમનના મહત્વના મોખા પોર્ટ પર હુથી વિદ્રોહીઓના કબજાને કારણે માર્કેટમાં ગભરાટ છે. આ પોર્ટ બાબ અલ-મંદેબ સ્ટ્રેટથી માત્ર **80 કિમી** દૂર છે, જેના પગલે બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ **$108** પ્રતિ બેરલ સુધી ઉછળ્યા છે અને ભારત જેવા આયાત નિર્ભર દેશો પર ફુગાવાનું સંકટ તોળાઈ રહ્યું છે.
લાલ સમુદ્ર (Red Sea) માં તણાવ ખૂબ જ વધી ગયો છે. 10 સપ્ટેમ્બર, 2026 ના રોજ હુથી દળોએ વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વના યમનના મોખા પોર્ટ શહેર પર કબજો કરી લીધો છે. આ ઘટનાક્રમ બાદ વૈશ્વિક વેપારના મહત્વના રૂટ એવા 'બાબ અલ-મંદેબ સ્ટ્રેટ' પર ખતરો પેદા થયો છે, જે વૈશ્વિક વેપારના આશરે 12% માલસામાનનું વહન કરે છે.
ક્રૂડ ઓઈલ અને માર્કેટ પર અસર
આ ઘટના બાદ એનર્જી માર્કેટમાં અનિશ્ચિતતાનો માહોલ છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ $108 ની સપાટીની નજીક પહોંચી ગયા છે. જો આ જળમાર્ગમાં લાંબા સમય સુધી અવરોધ રહેશે, તો શિપિંગ કંપનીઓએ રૂટ બદલવો પડશે. આના કારણે મુસાફરીનો સમય વધશે, ઈંધણનો ખર્ચ વધશે અને કાર્ગોના વીમા પ્રીમિયમમાં પણ મોટો ઉછાળો આવશે.
ભારતીય રોકાણકારો માટે ચેતવણી
ભારત પોતાની ક્રૂડ ઓઈલની મોટાભાગની જરૂરિયાતો આયાત દ્વારા પૂરી કરે છે. આવી સ્થિતિમાં, સપ્લાય ચેઈનમાં વિક્ષેપ સીધો જ ભારતના ઈમ્પોર્ટ બિલ અને ફુગાવા પર અસર કરી શકે છે. મેન્યુફેક્ચરિંગ, કેમિકલ્સ અને રિટેલ જેવી સેક્ટરની કંપનીઓના માર્જિન પર પણ દબાણ આવવાની શક્યતા છે.
આગળ શું થઈ શકે?
ઈરાન અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચેની મુત્સદ્દીગીરી (diplomatic efforts) હવે આ કટોકટીમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે. રોકાણકારોએ હવે ત્રણ મુખ્ય બાબતો પર નજર રાખવી જોઈએ:
- ઈરાન અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચે થતી વાટાઘાટોથી મામલો શાંત થાય છે કે કેમ?
- બાબ અલ-મંદેબમાં શિપિંગ સુરક્ષા અંગેના વધુ અધિકૃત અહેવાલો.
- આગામી દિવસોમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવની વધ-ઘટ.