પાકિસ્તાનનું વિદેશી દેવું વધીને **$135.1 અબજ** પર પહોંચ્યું છે, જે છેલ્લા એક દાયકામાં લગભગ બમણું થઈ ગયું છે. ચીન સૌથી મોટું લેણદાર છે, જ્યારે ખાનગી દેવાની ઊંચી કિંમત અને ટૂંકા ગાળાની ચુકવણીનું ભારણ દેશ માટે મોટું જોખમ બની ગયું છે.
પાકિસ્તાનની બાહ્ય આર્થિક જવાબદારીઓ વર્ષ 2025 ના અંત સુધીમાં $135.1 અબજ સુધી પહોંચી ગઈ છે. આ આંકડો વર્ષ 2015 માં નોંધાયેલા $68.67 અબજ ની સરખામણીમાં 97% નો ધરખમ વધારો દર્શાવે છે. આ આંકડાઓ સ્પષ્ટ કરે છે કે દેશ પોતાની નાણાકીય ખાધને પહોંચી વળવા માટે વિદેશી મૂડી પર કેટલી હદે નિર્ભર છે.
દેવાનું માળખું અને મુખ્ય લેણદારો
પાકિસ્તાનના કુલ દેવામાં સૌથી મોટો હિસ્સો જાહેર દેવાનો છે, જે $107.07 અબજ છે. ચીન હજુ પણ પાકિસ્તાનનો સૌથી મોટો દ્વિપક્ષીય લેણદાર છે, જેની પાસે $22.42 અબજ ની લોન બાકી છે. આ ઉપરાંત, વર્લ્ડ બેંક ($19.21 અબજ) અને એશિયન ડેવલપમેન્ટ બેંક ($16.83 અબજ) જેવી બહુપક્ષીય સંસ્થાઓનું પણ મોટું દેવું દેશ પર છે.
લોન લેવાની ઊંચી કિંમત
સરકારી અને સંસ્થાકીય લોન પર સરેરાશ વ્યાજ દર 3.6% છે અને તેની મુદત 16 વર્ષ જેવી લાંબી હોય છે. જોકે, ખાનગી લેણદારો દ્વારા આપવામાં આવતી લોન પર વ્યાજ દર 8.6% જેટલો ઊંચો છે અને તેની ચુકવણીનો સમયગાળો માત્ર 3 વર્ષ છે. આ તફાવતને કારણે વિદેશી મુદ્રા ભંડાર પર ભારે દબાણ આવી રહ્યું છે.
રાહત અને આર્થિક સ્થિતિ
તરલતા જાળવવા માટે પાકિસ્તાને બેઇજિંગ પાસેથી $2 અબજ ની લોન માટે સમયસીમા વધારવાની મંજૂરી મેળવી છે. સાથે જ, ઇન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડ (IMF) દ્વારા $2.3 અબજ ની સહાય આપવામાં આવી છે. જોકે, આટલી રાહત છતાં દેશની અર્થવ્યવસ્થા હજુ પણ વિદેશી દેવા પર જ નભી રહી છે અને આગામી સમયમાં ટૂંકા ગાળાની ચુકવણી કરવી દેશ માટે સૌથી મોટો પડકાર રહેશે.