નેપાળે પોતાની વિદેશ નીતિમાં મોટો વ્યૂહાત્મક ફેરફાર કર્યો છે. હવે નેપાળ આઈડિયોલોજીને બદલે ભારત સાથે ટ્રેડ અને કનેક્ટિવિટીને પ્રાથમિકતા આપશે. આ રોડમેપ હેઠળ વર્ષ **2035** સુધીમાં **28,000 MW** હાઈડ્રોપાવર ક્ષમતા દ્વારા ભારતની વધતી વીજળીની માંગને પૂરી કરવાનું લક્ષ્ય છે.
નેપાળ હવે ભારત સાથેના રાજદ્વારી અને આર્થિક સંબંધોને એક નવા સ્તરે લઈ જઈ રહ્યું છે. અત્યાર સુધીની વિચારધારા આધારિત નીતિઓને બાજુ પર રાખીને, હવે નેપાળે 'એનર્જી સિક્યુરિટી' અને 'ટ્રેડ કનેક્ટિવિટી' પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે, જે ભારતીય બજાર, ખાસ કરીને એનર્જી અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેક્ટર માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.\n\n### હાઈડ્રોપાવર ક્ષેત્રમાં મોટું રોકાણ\nઆ રણનીતિનું મુખ્ય કેન્દ્ર નેપાળના વિશાળ હાઈડ્રોપાવર સંસાધનો છે. 2035 સુધીમાં 28,000 મેગાવોટ વીજળી ઉત્પાદનનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે. આ પગલું ભારતની 'ઈન્ડસ્ટ્રિયલ ડીકાર્બનાઈઝેશન' નીતિ અને રિન્યુએબલ એનર્જીની વધતી માંગ સાથે સુસંગત છે. અનેક મોટા પ્રોજેક્ટ્સમાં ભારતીય સરકારી અને ખાનગી કંપનીઓ પહેલાથી જ સક્રિય છે. વધારાની વીજળી ભારત અને બાંગ્લાદેશમાં નિકાસ કરવાથી બંને દેશો વચ્ચે ટ્રેડ બેલેન્સ સુધરવાની પણ આશા છે.\n\n### કનેક્ટિવિટી અને લોજિસ્ટિક્સ\nમાત્ર વીજળી જ નહીં, પરંતુ નેપાળ હવે તેના તરાઈ વિસ્તારને ભારતીય અર્થતંત્ર સાથે વધુ નજીકથી જોડવા માંગે છે. બોર્ડર પાસે ઈકોનોમિક ઝોન વિકસાવવા અને લોજિસ્ટિક્સ કોરિડોર સુધારવા પર સરકારનો ભાર છે, જેથી ટ્રાન્સપોર્ટેશન ખર્ચમાં ઘટાડો થાય અને મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરમાં રોકાણ વધે.\n\n### રોકાણકારોએ શું ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ?\nજોકે આ નીતિ પરિવર્તન સકારાત્મક છે, પરંતુ રોકાણકારોએ નેપાળની રાજકીય અસ્થિરતા અને નીતિઓમાં વારંવાર થતા ફેરફારોને નજરઅંદાજ ન કરવા જોઈએ. પ્રોજેક્ટ્સમાં થતા વિલંબ અને વહીવટી કાર્યક્ષમતા હજુ પણ મોટા પડકારો છે. માર્કેટમાં સક્રિય રોકાણકારો માટે હવે હાઈડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સની કમિશનિંગ સમયરેખા અને આંતર-સરકારી પાવર ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ્સ પર નજર રાખવી સૌથી વધુ જરૂરી રહેશે.
