Turkey, Saudi Arabia અને Pakistan ઇસ્તંબુલમાં ભેગા થયા છે. ઓગસ્ટ ૨૦૨૬માં થયેલા Mecca Joint Defence Agreement ને હવે એક સક્રિય સૈન્ય ગઠબંધનમાં બદલવાની તૈયારીઓ શરૂ થઈ છે.
ઈસ્તંબુલમાં મળેલી વ્યૂહાત્મક બેઠક Mecca Joint Defence Agreement માટે એક મોટું સીમાચિહ્ન સાબિત થઈ રહી છે. Turkey, Saudi Arabia અને Pakistan ના પ્રતિનિધિઓએ Strategic Political and Defence Committee ની શરૂઆત કરી છે, જે આ કરારને માત્ર એક રાજકીય સમજૂતીમાંથી સક્રિય સૈન્ય જોડાણમાં રૂપાંતરિત કરશે.
સૈન્ય માળખાને મજબૂત કરવાની કવાયત
આ બેઠકનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સામૂહિક સુરક્ષા માટે એક મજબૂત માળખું તૈયાર કરવાનો છે. ચર્ચાનો મુખ્ય વિષય Saudi Arabia માં કાયમી સચિવાલય (Permanent Secretariat) સ્થાપવાનો છે. આ સંસ્થા ગુપ્તચર માહિતીની આપ-લે અને લોજિસ્ટિક્સનું સંચાલન કરશે. આ કરારમાં સામૂહિક સંરક્ષણની કલમ પણ છે, જેનો અર્થ છે કે એક સભ્ય પર થયેલો હુમલો ત્રણેય દેશો પરનો હુમલો ગણાશે.
સંરક્ષણ ઉત્પાદનમાં સહયોગ અને આત્મનિર્ભરતા
ઉદ્યોગ નિષ્ણાતો માટે આ જોડાણ ખૂબ મહત્વનું છે. ઈસ્તંબુલમાં રજૂ કરાયેલા રોડમેપમાં સંયુક્ત સંશોધન, ટેકનોલોજી ડેવલપમેન્ટ અને ડિફેન્સ સાધનોના માનકીકરણ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. Turkey ની મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષમતા, Pakistan નો અનુભવ અને Saudi Arabia ની મૂડી આ જોડાણને વિદેશી સપ્લાયર્સ પર નિર્ભરતા ઘટાડવામાં મદદ કરશે. આનાથી ડિફેન્સ પ્રોક્યોરમેન્ટ અને સપ્લાય ચેઈનમાં મોટો ફેરફાર આવી શકે છે.
જોકે, અમલીકરણ એક જટિલ પ્રક્રિયા છે. ત્રણેય દેશો પાસે હાલમાં વિવિધ પ્રકારના સૈન્ય સાધનો છે, જેનું એકીકરણ કરવું એક ટેકનિકલ પડકાર છે. સાથે જ, મધ્ય પૂર્વના જટિલ ભૌગોલિક-રાજકીય સમીકરણો, જેમાં Iran અને Israel સાથેના સંબંધોનો પણ સમાવેશ થાય છે, તે આ ગઠબંધન માટે પરીક્ષા સમાન છે. હવે રોકાણકારો અને નિષ્ણાતો સચિવાલયની સ્થાપના અને જોઈન્ટ મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્રોજેક્ટ્સની જાહેરાત પર નજર રાખી રહ્યા છે.