ઈરાને ન્યુક્લિયર સર્વાઈવલ ગાઈડ જાહેર કરતા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ વધી ગયો છે. યુએસ તરફથી સંભવિત હુમલાના ડર વચ્ચે, આ ઘટનાક્રમ ગ્લોબલ ક્રૂડ ઓઈલ માર્કેટમાં અસ્થિરતા લાવી શકે છે, જેની સીધી અસર ભારતીય માર્કેટ અને મોંઘવારી પર પડી શકે છે.
ઈરાનના ઈમરજન્સી અધિકારીઓએ એક ચોંકાવનારી ન્યુક્લિયર સર્વાઈવલ ગાઈડ અને વીડિયો જાહેર કર્યો છે. આ ગાઈડમાં ન્યુક્લિયર વિસ્ફોટ સમયે આશ્રય લેવા, વેન્ટિલેશન કેવી રીતે સંભાળવું અને રેડિયોએક્ટિવ દૂષણથી બચવા જેવી બાબતો વિગતવાર સમજાવવામાં આવી છે. જોકે ઈરાન આને તેના વાર્ષિક 'પેસિવ ડિફેન્સ વીક'નો ભાગ ગણાવે છે, પરંતુ આ પગલાનો સમય સંવેદનશીલ છે કારણ કે ઈરાનના ન્યુક્લિયર પ્લાન્ટ્સ પર લશ્કરી હુમલાનું જોખમ સતત તોળાઈ રહ્યું છે.
ભારતીય માર્કેટ માટે જોખમની ઘંટડી
ભારતીય રોકાણકારો માટે સૌથી મોટી ચિંતા એનર્જીના ભાવ છે. ભારત તેની જરૂરિયાતનું મોટાભાગનું ક્રૂડ ઓઈલ આયાત કરે છે. જો મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ વધે અને ખાસ કરીને 'સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' જેવો મહત્વનો દરિયાઈ માર્ગ બ્લોક થાય, તો ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ શકે છે. આનાથી ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવી શકે છે, જે ભારતના કરંટ એકાઉન્ટ ડેફિસિટ (CAD) અને મોંઘવારીને વધારી શકે છે.
કયા સેક્ટર્સ પર નજર રાખવી?
આ વૈશ્વિક અસ્થિરતાની અસર નીચે મુજબના સેક્ટર્સ પર પડી શકે છે:
- ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ: ક્રૂડના ભાવ વધવાથી તેમના પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ આવી શકે છે.
- એવિએશન સેક્ટર: ATF (એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ) ના ભાવ વધતા એરલાઈન્સ કંપનીઓના ઓપરેશનલ ખર્ચમાં વધારો થશે.
- લોજિસ્ટિક્સ અને ટ્રાન્સપોર્ટ: ડીઝલના ભાવમાં વધારો થતા નૂરના દરમાં ફેરફાર થઈ શકે છે.
- પેઈન્ટ અને ટાયર કંપનીઓ: આ કંપનીઓ ક્રૂડ ડેરિવેટિવ્ઝ પર નિર્ભર હોવાથી તેમના ઈનપુટ કોસ્ટમાં વધઘટ જોવા મળી શકે છે.
હાલમાં માર્કેટના જાણકારો ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના રાજદ્વારી સંબંધો અને લશ્કરી હિલચાલ પર ચાંપતી નજર રાખી રહ્યા છે. જ્યાં સુધી તણાવ ઘટશે નહીં, ત્યાં સુધી એનર્જી સેક્ટર સાથે જોડાયેલા શેરોમાં વોલેટિલિટી જળવાઈ રહેવાની શક્યતા છે.