Straits of Hormuz અને Bab el-Mandeb માં વધતી અસ્થિરતાને કારણે શિપિંગ ખર્ચ અને ઇન્સ્યોરન્સ પ્રીમિયમ આસમાને પહોંચ્યા છે. ભારત પોતાની મોટાભાગની ક્રૂડ ઓઈલની જરૂરિયાત આ રૂટ દ્વારા પૂરી કરતું હોવાથી, સ્થાનિક ઉર્જા કંપનીઓના શેર પર તેની સીધી અસર જોવા મળી શકે છે.
વૈશ્વિક જળમાર્ગો પર વધતું સંકટ
Straits of Hormuz અને Bab el-Mandeb એ વિશ્વના સૌથી મહત્વના દરિયાઈ માર્ગો છે, જ્યાંથી વૈશ્વિક ઉર્જાનો મોટો જથ્થો પસાર થાય છે. ડ્રોન અને મિસાઈલ હુમલા જેવા જોખમોને કારણે આ વિસ્તાર અત્યારે ખૂબ જ સંવેદનશીલ બની ગયો છે. ભારત માટે આ રૂટની સુરક્ષા સીધી રીતે એનર્જી સિક્યોરિટી સાથે જોડાયેલી છે.
આયાત ખર્ચમાં કેમ થઈ રહ્યો છે વધારો?
જ્યારે આ જળમાર્ગો પર તણાવ વધે છે, ત્યારે શિપિંગ કંપનીઓ પર 'War Risk Premiums' નો બોજ વધી જાય છે. આ ઉપરાંત, સલામતી માટે જહાજોને લાંબા અને મોંઘા રૂટ પસંદ કરવા પડે છે. આના પરિણામે ક્રૂડ ઓઈલની 'Landed Cost' એટલે કે ભારત પહોંચતા સુધીનો કુલ ખર્ચ વધી જાય છે.
ઓઈલ કંપનીઓ માટે પડકાર
Indian Oil Corporation, BPCL, HPCL અને Reliance Industries જેવી કંપનીઓ માટે આ એક મોટો પડકાર છે. જો આ વધેલા ટ્રાન્સપોર્ટેશન અને ઈન્સ્યોરન્સ ખર્ચને ગ્રાહકો સુધી પહોંચાડવામાં નહીં આવે, તો રિફાઈનિંગ ક્ષેત્રના પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ આવી શકે છે. શિપિંગ ક્ષેત્રની વાત કરીએ તો, Shipping Corporation of India જેવી કંપનીઓ પર ફ્રેઈટ રેટમાં થતી વધ-ઘટની અસર જોવા મળી શકે છે.
ભારતીય અર્થતંત્ર પર શું અસર થશે?
લાંબા ગાળે આ સ્થિતિ દેશના ટ્રેડ ડેફિસિટ (Trade Deficit) ને અસર કરી શકે છે અને મોંઘવારી (Inflation) માં પણ વધારો કરી શકે છે. ભારત ભલે વિવિધ સોર્સિંગ દ્વારા પોતાનું કામ ચલાવી રહ્યું હોય, પરંતુ ભૌગોલિક રાજકીય અસ્થિરતા એક સતત રહેતું જોખમ છે. રોકાણકારોએ હવે ગ્લોબલ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ અને મેનેજમેન્ટની કોમેન્ટરી પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.