અમેરિકાની ટ્રેડ પોલિસીમાં ઉતાર-ચઢાવ: ભારતીય નિકાસકારો માટે નવી આશા અને પડકારો

અમેરિકાની ટ્રેડ પોલિસીમાં ફેરફાર: ભારતીય નિકાસકારોની સ્થિતિ

અમેરિકાની સુપ્રીમ કોર્ટે 20 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ આપેલા નિર્ણય બાદ, ભારતીય વેપાર સંબંધોમાં થોડી સ્થિરતા આવી છે. આ નિર્ણયે ઘણા ભારતીય ઉત્પાદનો પર અગાઉ લાદવામાં આવેલી 50% સુધીની ડ્યુટી (Reciprocal Tariff Structure) ને રદ કરી દીધી. આ સાથે, એક વચગાળાના વેપાર કરાર હેઠળ ડ્યુટીમાં ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે, જેનાથી ભારતીય નિકાસકારોને તાત્કાલિક રાહત મળી છે.

જોકે, આ રાહત સંપૂર્ણ નથી. 24 ફેબ્રુઆરી, 2026 થી 10% નો નવો ગ્લોબલ ઇમ્પોર્ટ સરચાર્જ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે, જે ભવિષ્યમાં વધીને 15% સુધી પહોંચી શકે છે. આ સરચાર્જ, જે Trade Act of 1974 ની કલમ 122 હેઠળ લાગુ કરાયો છે, તે 150 દિવસ સુધી યથાવત રહેશે સિવાય કે કોંગ્રેસ તેને લંબાવે. આના કારણે આયાતકારો માટે ખર્ચ અને અનિશ્ચિતતાનું નવું સ્તર ઊભું થયું છે.

નિકાસમાં સુધારો અને અનિશ્ચિતતા

આ ઊંચી ટેરિફને કારણે જાન્યુઆરી 2026 માં યુએસમાં ભારતીય માલસામાનની નિકાસમાં 21.77% નો ઘટાડો થઈને $6.6 બિલિયન પર પહોંચી ગઈ હતી. આ અગાઉ માર્ચ 2025 માં નોંધાયેલા $11.2 બિલિયન ના રેકોર્ડ સ્તરથી ઘણો નીચો આંકડો હતો. હાલમાં યુએસ ખરીદદારો તરફથી પૂછપરછમાં થયેલો વધારો ઓર્ડરની પુનઃસ્થાપનાના સંકેત આપી રહ્યો છે, અને નિકાસકારો મજબૂત ફોલ સિઝન માટે આશાવાદી છે. પરંતુ, ટ્રેડ પોલિસીમાં વારંવાર થતા ફેરફારો વેપાર સંબંધોનું મુખ્ય લક્ષણ બની ગયા છે, જેના કારણે ભવિષ્યનું અનુમાન લગાવવું મુશ્કેલ બન્યું છે.

સ્પર્ધાત્મક દબાણ વધી રહ્યું છે

હાલમાં ભારતીય નિકાસકારોને તીવ્ર સ્પર્ધાનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. વિયેતનામે 2025 માં યુએસમાં સૌથી મોટો એપેરલ નિકાસકાર બનીને ચીનને પણ પાછળ છોડી દીધું છે. આ વૃદ્ધિ મજબૂત પ્રોડક્ટ મિક્સ અને બાયર ઇન્ટિગ્રેશનને કારણે શક્ય બની છે. બાંગ્લાદેશના પણ યુએસ RMG નિકાસમાં વૃદ્ધિ જોવા મળી છે, પરંતુ વિયેતનામનું ઊંચું નિકાસ મૂલ્ય સ્પર્ધામાં એક મોટો તફાવત દર્શાવે છે. ભારતના ટેક્સટાઇલ અને એપેરલ નિકાસમાં નવેમ્બર 2025 માં 31.4% નો વાર્ષિક ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો, જે વિયેતનામના 12.2% ના વધારાથી તદ્દન વિપરીત છે. આ દર્શાવે છે કે જે બજારો સ્થિર વેપાર સુલભતા અને અનુમાનિત ખર્ચ પ્રદાન કરે છે, તેમને ખરીદદારો દ્વારા વધુ પસંદગી આપવામાં આવે છે.

ઐતિહાસિક સંદર્ભ અને મેક્રો હેડવિન્ડ્સ

યુએસ ટ્રેડ પોલિસીની અસ્થિરતા એ એક સતત લક્ષણ રહ્યું છે. ઓગસ્ટ-સપ્ટેમ્બર 2025 માં 50% ટેરિફ લાદવાથી ઓર્ડર કેન્સલ થયા હતા અને નિકાસમાં મોટો ઘટાડો થયો હતો. તે સમયે, નિકાસકારોએ થોડું નુકસાન ડિસ્કાઉન્ટ આપીને સહન કર્યું હતું, પરંતુ વર્તમાન પોલિસી ફેરફારો સૂચવે છે કે ભવિષ્યમાં આવી જ મુશ્કેલ વાટાઘટો ફરી શક્ય બની શકે છે. યુએસનું વિસ્તૃત આર્થિક વાતાવરણ, જેમાં નોંધપાત્ર વેપાર ખાધ અને સતત પોલિસી અનિશ્ચિતતાને કારણે સંભવિત ડોલર નબળાઈનો સમાવેશ થાય છે, તે પરિસ્થિતિને વધુ જટિલ બનાવે છે.

માળખાકીય નબળાઈઓ અને ક્ષેત્રવાર જોખમો

લેબર-ઇન્ટેન્સિવ સેક્ટર્સ જેમ કે ટેક્સટાઇલ, એપેરલ, લેધર અને ફૂટવેર ખાસ કરીને સંવેદનશીલ છે. આ ક્ષેત્રો લાખો લોકોને રોજગારી આપે છે અને 50% ટેરિફથી અપ્રમાણસર રીતે પ્રભાવિત થયા હતા. ભલે વર્તમાન ડ્યુટી ઘટાડો રાહત આપે છે, ભારતીય ઉત્પાદકો કેટલાક પ્રાદેશિક સ્પર્ધકોની સરખામણીમાં ઊંચા ટેરિફનો સામનો કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, 50% ટેરિફ સમયગાળા દરમિયાન, ભારતીય લેધર અને ફૂટવેર નિકાસકારોને કંબોડિયા, ઇટાલી અને વિયેતનામ જેવા દેશોની સરખામણીમાં ગેરલાભ થયો હતો, જેમના ટેરિફ ઓછા હતા. યુએસ વહીવટીતંત્ર દ્વારા Section 301 હેઠળ ટેરિફ લાદવાનો સતત ખતરો પણ એક મોટો પડછાયો બની રહ્યો છે.

ભવિષ્યનું અનુમાન

ઉદ્યોગ નિષ્ણાતો FY27 સુધીમાં ભારતના ટેક્સટાઇલ અને એપેરલ ક્ષેત્ર માટે ડબલ-ડિજિટ નિકાસ વૃદ્ધિની અપેક્ષા રાખે છે, જે નવા વેપાર કરારોની સ્થિરતા પર આધાર રાખે છે. જોકે, આ આશાવાદ વહીવટીતંત્રના પોલિસી ફેરફારોના ઇતિહાસને કારણે થોડો ઓછો થયો છે. હાલનો 10% સરચાર્જ અસ્થાયી છે, અને ભવિષ્યની કાર્યવાહી રાજકીય વિવેકબુદ્ધિને આધીન રહેશે, જે યુએસ માર્કેટ પર નિર્ભર નિકાસકારો માટે લાંબા ગાળાનું આયોજન એક મોટો પડકાર બનાવે છે.