રશિયાના સોચી નજીક બ્લેક સીમાં 'Aframax Rio' ટેન્કર પર થયેલા હુમલા બાદ તમામ **23** ભારતીય ક્રૂ મેમ્બર્સને સુરક્ષિત બહાર કાઢી લેવામાં આવ્યા છે. આ ઘટનાએ રશિયન 'શેડો ફ્લીટ' (Shadow Fleet) ના સંચાલન અને ભૂ-રાજકીય જોખમો પર ફરીથી ચિંતા જગાવી છે.
ગઈકાલે રશિયાના દરિયાકાંઠાના શહેર સોચી નજીક બ્લેક સીમાં લાઈબેરિયન-ફ્લેગ ધરાવતા ટેન્કર 'Aframax Rio' પર એક માનવરહિત નૌકાદળના હુમલાને કારણે ભીષણ આગ લાગી હતી. સદનસીબે, રશિયન ઇમરજન્સી રિસ્પોન્ડર્સની મદદથી આગ પર કાબૂ મેળવી લેવાયો છે અને સિરિયસ ફેડરલ ટેરિટરીના સત્તાવાળાઓએ પુષ્ટિ કરી છે કે તમામ 23 ભારતીય ક્રૂ સભ્યો સુરક્ષિત છે અને કોઈને ઈજા પહોંચી નથી.
મેરીટાઈમ રિસ્ક અને ઈન્સ્યોરન્સ પર અસર
આ ઘટનાએ ફરી એકવાર બ્લેક સીમાં વેપારી જહાજો માટેના જોખમોને ઉજાગર કર્યા છે. સંઘર્ષના વિસ્તારોમાં નેવિગેશન કરતી વખતે જહાજો માટે વીમા પ્રીમિયમમાં વધારો થવાની અને હાઈ-રિસ્ક ઝોનમાં કાર્ગો કવર મળવામાં મુશ્કેલીઓ ઊભી થવાની શક્યતા વધી ગઈ છે.
શેડો ફ્લીટના જોખમો
'Aframax Rio' ને રિપોર્ટ્સમાં 'શેડો ફ્લીટ' (Shadow Fleet) નો ભાગ માનવામાં આવે છે. આવા જહાજો મોટાભાગે આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધોને ટાળવા માટે કામ કરે છે અને ઘણીવાર પશ્ચિમી વીમા તથા ક્લાસિફિકેશન સોસાયટીઓની દેખરેખ હેઠળ હોતા નથી. પૂરતા પ્રોટેક્શન અને ઇન્ડેમ્નિટી (P&I) ઇન્સ્યોરન્સના અભાવે, ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓ સમયે સાલ્વેજ અને પર્યાવરણીય સફાઈ જેવી જવાબદારીઓ નક્કી કરવામાં જટિલતાઓ ઊભી થઈ શકે છે.
રોકાણકારો માટે શું મહત્વનું છે?
લોજિસ્ટિક્સ અને મેરીટાઈમ સેક્ટરમાં રોકાણકારો માટે આ એક ચેતવણી સમાન છે. જેમ જેમ નિયમનકારી વાતાવરણ કડક બની રહ્યું છે તેમ, 'શેડો ફ્લીટ' પર નિર્ભર ઓપરેશનની ટકાઉક્ષમતા સામે સવાલો ઉભા થયા છે. આગામી સમયમાં ગ્લોબલ મેરીટાઈમ સેફ્ટી સ્ટાન્ડર્ડ્સ અને ભારતીય નાવિકો માટેના સુરક્ષા પ્રોટોકોલ પર કડક વલણ જોવા મળી શકે છે, જેની અસર એનર્જી સપ્લાય ચેઈનની કાર્યક્ષમતા પર પણ પડી શકે છે.