Whalesbook
નોર્ડિક દેશો સાથેના સંબંધો વધુ ગાઢ બન્યા
ભારત નોર્ડિક દેશો સાથે તેના વ્યૂહાત્મક અને આર્થિક સંબંધોને મજબૂત બનાવી રહ્યું છે. આઇસલેન્ડની રિન્યુએબલ એનર્જી અને બ્લુ ઈકોનોમીમાં રહેલી નિપુણતાનો લાભ લેવા પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. ભારત-નોર્ડિક સમિટમાં થયેલી ચર્ચાઓ આબોહવા પરિવર્તન અને ટેકનોલોજીકલ નવીનતાને આગળ વધારવાની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે.
જીઓથર્મલ અને બ્લુ ઈકોનોમીમાં સંકલન
ઓસ્લોમાં યોજાયેલી ભારત-નોર્ડિક સમિટમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને આઇસલેન્ડના વડાપ્રધાન ક્રિસ્ટ્રુન ફ્રોસ્ટાડોટ્ટિરે ક્લીન એનર્જી અને બ્લુ ઈકોનોમીમાં સહયોગ વધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું. ચર્ચાના મુખ્ય મુદ્દાઓમાં જીઓથર્મલ એનર્જીનો ઉપયોગ, કાર્બન કેપ્ચર અને સ્ટોરેજ ટેકનોલોજીનો સમાવેશ થાય છે. આઇસલેન્ડની બ્લુ ઈકોનોમીમાં મજબૂતીને એક મોટો ફાયદો માનવામાં આવી રહ્યો છે, અને India-EFTA Trade and Economic Partnership Agreement (TEPA) દ્વિપક્ષીય વેપાર અને રોકાણમાં નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ કરશે તેવી અપેક્ષા છે. ભારત હિમાચલ પ્રદેશ જેવા રાજ્યોમાં જીઓથર્મલ સંશોધન પણ આગળ વધારી રહ્યું છે અને ઠંડક માટે જીઓથર્મલ હીટનો ઉપયોગ કરવાની યોજના ધરાવે છે. ઓક્ટોબર 2025 માં સ્થપાયેલ India-Iceland SITE Network, આઇસલેન્ડની રિન્યુએબલ એનર્જી સિસ્ટમ્સને ભારતના અમલીકરણ ક્ષમતાઓ સાથે જોડીને આ પ્રયાસોને વધુ સમર્થન આપે છે.
India-EFTA Trade નો ફાયદો
India-EFTA Trade and Economic Partnership Agreement (TEPA), જે 1 ઓક્ટોબર, 2025 થી અમલમાં છે, તે ભારત અને EFTA સભ્ય દેશો (આઇસલેન્ડ સહિત) વચ્ચેના આર્થિક સંબંધોમાં કેન્દ્રસ્થાને છે. 16 વર્ષની વાટાઘાટો બાદ અંતિમ ઓપ અપાયેલ આ કરારનો ઉદ્દેશ્ય મોટાભાગની વસ્તુઓ પર ટેરિફ નાબૂદ કરવાનો અને સેવાઓ તથા રોકાણમાં વેપાર ખોલવાનો છે. EFTA દેશોએ આગામી 15 વર્ષમાં ભારતમાં $100 બિલિયન નું રોકાણ કરવાનું વચન આપ્યું છે, જેનો લક્ષ્યાંક 1 મિલિયન નોકરીઓનું સર્જન કરવાનો છે. આ કરારથી ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, ટેક્સટાઇલ અને મશીનરી જેવા ક્ષેત્રોમાં ભારતની નિકાસ વધવાની ધારણા છે, જ્યારે EFTA દેશોને સ્વિસ ચીઝ અને ચોકલેટ જેવા તેમના ઉત્પાદનો માટે વધુ સારી પહોંચ મળશે. આ કરારમાં ઇન્ટેલેક્ચ્યુઅલ પ્રોપર્ટી, સસ્ટેનેબલ ડેવલપમેન્ટ અને વિવાદ નિવારણ સહિત 14 પ્રકરણો આવરી લેવામાં આવ્યા છે. તેનો અમલ 3જી ભારત-નોર્ડિક સમિટમાં એક મુખ્ય વિષય છે, જે ભવિષ્યના આર્થિક સહયોગ માટે તેના મહત્વને રેખાંકિત કરે છે.
સંભવિત પડકારો
India-EFTA TEPA દ્વારા રજૂ થતી નોંધપાત્ર તકો હોવા છતાં, કેટલાક સંભવિત પડકારો પણ યથાવત છે. EFTA દેશો સાથે ભારતનો હાલનો વેપાર ખાધ, જે મુખ્યત્વે સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડથી સોનાની આયાતને કારણે છે, તે એક પરિબળ બની રહેશે. જ્યારે કરાર ભારતની નિકાસ વધારવાનો પ્રયાસ કરે છે, ત્યારે સોનાની આયાત પર દેશની નિર્ભરતા યથાવત છે, અને આયાત પરના સંબંધિત ડ્યુટી કરારથી મોટાભાગે અપ્રભાવિત રહી છે. વધુમાં, EFTA દેશો તરફથી અપેક્ષિત $100 બિલિયન FDI હાંસલ કરવું એ ભારતમાં સતત આર્થિક સુધારાઓ અને સ્થિર વૈશ્વિક આર્થિક વાતાવરણ પર આધાર રાખે છે, જે બાહ્ય આંચકાઓથી પ્રભાવિત થઈ શકે છે. ચારેય EFTA દેશોના વિવિધ નિયમનકારી લેન્ડસ્કેપને નેવિગેટ કરવા માટે ભારતીય વ્યવસાયો તરફથી સંપૂર્ણ ડ્યુ ડિલિજન્સની જરૂર પડશે. વધારામાં, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને મશીનરી જેવા ચોક્કસ વેપાર ક્ષેત્રો પર મજબૂત ધ્યાન બંને અર્થતંત્રોને માંગમાં થતી વધઘટ માટે ખુલ્લા પાડી શકે છે.