Whalesbook
મહત્વાકાંક્ષી વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી
બંને દેશો વચ્ચેનો આ સહયોગ માત્ર આર્થિક નથી, પરંતુ એક ગહન વ્યૂહાત્મક સંબંધ સ્થાપિત કરે છે. દક્ષિણ કોરિયા સેમિકન્ડક્ટર, એડવાન્સ શિપબિલ્ડિંગ અને ઇલેક્ટ્રિક વાહનો જેવા હાઇ-ટેક ક્ષેત્રોમાં વિશ્વ લીડર છે. બીજી તરફ, ભારત લગભગ 4.3 મિલિયન સોફ્ટવેર એન્જિનિયરો અને દર વર્ષે 700,000 થી વધુ કમ્પ્યુટર સાયન્સ ગ્રેજ્યુએટ્સ સાથે વિશાળ પ્રતિભાશાળી યુવાધન ધરાવે છે. આ સંયોજન એડવાન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ, AI અને અન્ય મુખ્ય ટેકનોલોજીમાં નવીનતા લાવી શકે છે.
આ ભાગીદારી ચીન પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા અને વધતી યુએસ-ચીન સ્પર્ધા વચ્ચે વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલાને (Global Supply Chain) મજબૂત બનાવવાની સહિયારી ઇચ્છાથી પ્રેરિત છે. ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં દરિયાઈ સુરક્ષા, સંરક્ષણ ટેકનોલોજી અને પ્રાદેશિક સ્થિરતામાં સહયોગ પણ આ સંબંધોને મજબૂત બનાવે છે. વાસ્તવમાં, દક્ષિણ કોરિયા ભારતમાં એક મુખ્ય શસ્ત્ર નિકાસકાર બની ગયું છે.
અમલીકરણના મોટા અવરોધો
જોકે, $50 બિલિયન ના વેપાર લક્ષ્યાંક સુધી પહોંચવાનો માર્ગ સરળ નથી. ઐતિહાસિક રીતે, દક્ષિણ કોરિયન કંપનીઓએ ભારતમાં રોકાણ કરવા માટે નિયમનકારી અનિશ્ચિતતા (Regulatory Unpredictability) અને અમલદારશાહી વિલંબ (Bureaucratic Delays) ને મુખ્ય અવરોધો ગણાવ્યા છે. આ કારણોસર, દક્ષિણ કોરિયાનું કુલ પ્રત્યક્ષ વિદેશી રોકાણ (FDI) ભારત જેવા દેશોમાં અન્ય દેશોની તુલનામાં ઓછું રહ્યું છે. વર્ષ 2000 થી 2025 દરમિયાન ભારતમાં તેમનું કુલ FDI આશરે $6.69 બિલિયન રહ્યું છે. આ કાયમી સમસ્યા ભાગીદારીના વાસ્તવિક પરિણામોને અવરોધે છે.
ભારત સરકારે FDI નિયમો ઉદાર બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે, તેમ છતાં ટેરિફ (Tariffs) અને ધીમી લોજિસ્ટિક્સ (Logistics) જેવી સમસ્યાઓ યથાવત છે. દક્ષિણ કોરિયાની કંપનીઓ તેમના નફાને દેશમાં પાછા લઈ જવા અને સ્થાનિક કામગીરી સ્થાપિત કરવા અંગે પણ ચિંતિત છે, કારણ કે કેટલાક નીતિગત પાસાઓને કારણે ભારત આયાત પર વધુ પડતો નિર્ભર રહે છે.
ભૌગોલિક રાજકીય જટિલતાઓ અને ઉદ્યોગ પડકારો
દક્ષિણ કોરિયાના યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથેના ગાઢ સંબંધો આ ભાગીદારીમાં વધુ જટિલતા ઉમેરે છે. જ્યારે કોરિયા વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતા ઈચ્છે છે, ત્યારે તે વોશિંગ્ટન સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલું છે. યુએસ-ચીન ટેક સ્પર્ધા તકો ઊભી કરે છે, પરંતુ ભૌગોલિક રાજકીય જોખમો પણ વધારે છે, કારણ કે દક્ષિણ કોરિયાની સપ્લાય ચેઇન ચીન પર ભારે નિર્ભર છે. વેપાર ખાધ, જ્યાં ભારત દક્ષિણ કોરિયામાંથી વધુ આયાત કરે છે તેની નિકાસ કરતાં, તે પણ એક ચિંતાનો વિષય છે.
ભૂતકાળમાં, 2030 સુધીમાં $50 બિલિયન નો વેપાર લક્ષ્યાંક નિર્ધારિત કરાયો હતો, પરંતુ 2021 સુધીમાં તે માત્ર 48% જ પૂર્ણ થયો હોવાના અહેવાલો છે. આ મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યાંકને હાંસલ કરવા માટે, ભારતની નીતિઓમાં સ્થિરતા, રોકાણ મંજૂરીઓમાં ઝડપ અને ટેકનોલોજી શેર કરવાની વધુ તૈયારી જરૂરી છે. દક્ષિણ કોરિયાએ તેના ભૌગોલિક રાજકીય સંબંધોને સંતુલિત કરવા અને તેના ટેકનિકલ લાભનો ઉપયોગ કરવો પડશે.