સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં વધતા જતા તણાવને કારણે વૈશ્વિક આર્થિક સ્થિરતા માટે ગંભીર જોખમો સર્જાઈ રહ્યા છે. જાપાન દ્વારા આયોજિત એક બેઠકમાં, ભારતના વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે સ્પષ્ટ કર્યું કે વેપારી જહાજો માટે સુરક્ષિત માર્ગ અત્યંત આવશ્યક છે. તેમણે કહ્યું કે ઉર્જા બજારોમાં થતી કોઈપણ અડચણો વૈશ્વિક વિકાસ માટે ટકાવી રાખવા યોગ્ય નથી.
જાપાનની POWERR Asia પહેલ
પુરવઠા શૃંખલા (Supply Chain) ની નબળાઈઓ અંગેની વધતી ચિંતાઓના જવાબમાં, જાપાને 'પાર્ટનરશીપ ઓન વાઈડ એનર્જી એન્ડ રિસોર્સીસ રેઝિલિયન્સ (POWERR) Asia' નામની પહેલ શરૂ કરી છે. આ પહેલ હેઠળ, એશિયાઈ દેશોને ઈંધણની અછત અને માર્ગમાં આવતી સમસ્યાઓનો સામનો કરવામાં મદદ કરવા માટે લગભગ $10 બિલિયનની નાણાકીય સહાયનું વચન આપવામાં આવ્યું છે.
આ ભંડોળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય આ દેશોને આર્થિક રીતે ટેકો આપવાનો, તેમની ઉર્જા પ્રણાલીને મજબૂત બનાવવાનો અને તેમને ઉર્જા સ્ત્રોતોમાં વૈવિધ્યકરણ લાવવામાં મદદ કરવાનો છે. તેમાં ઈમરજન્સી ક્રૂડ ઓઈલની ખરીદી, સપ્લાય ચેઈન જાળવણી અને વ્યૂહાત્મક સ્ટોકપાઈલ (Strategic Stockpile) બનાવવાનો સમાવેશ થાય છે. નિર્ણાયક ખનિજો (Critical Minerals) ની સુરક્ષા પણ એક મુખ્ય લક્ષ્ય છે.
તાજેતરમાં, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝની સુરક્ષિત અવરજવરના મહત્વ અંગે યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સાથે પણ ચર્ચા કરી હતી, જે શાંતિપૂર્ણ ઉકેલો શોધવા પ્રત્યે ભારતીય પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે. ભારત તેના જહાજો માટે સુરક્ષિત માર્ગ સુનિશ્ચિત કરવા અન્ય ઘણા દેશો સાથે પણ વાતચીત કરી રહ્યું છે.
આ કટોકટી દર્શાવે છે કે ભારત જેવા મોટા ગ્રાહકોને ઉર્જા પહોંચાડતા માર્ગો કેટલા નાજુક છે, જે તેની મોટાભાગની ઉર્જા પશ્ચિમ એશિયામાંથી મેળવે છે. આ પ્રકારની ભૌગોલિક રાજકીય ઘટનાઓ સીધી રીતે વૈશ્વિક તેલ અને ગેસના ભાવને અસર કરે છે.