ભારત અને રશિયાએ ૨૦૩૦ સુધીમાં દ્વિપક્ષીય વેપારને **$૧૦૦ અબજ** અને રોકાણને **$૫૦ અબજ** સુધી લઈ જવાનું લક્ષ્ય નક્કી કર્યું છે. આ લક્ષ્યાંક પૂરો કરવા માટે બંને દેશો એનર્જી સિવાયના સેક્ટર્સ પર વધુ ભાર મૂકી રહ્યા છે.
વ્યાપાર વધારવા માટેનો રોડમેપ
નવી દિલ્હીમાં આયોજિત INNOPROM India ૨૦૨૬ ઇવેન્ટ દરમિયાન વાણિજ્ય મંત્રી પીયૂષ ગોયલ અને રશિયાના ઉદ્યોગ મંત્રી એન્ટોન અલીખાનોવે આ મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યાંક અંગે ચર્ચા કરી હતી. હાલમાં FY૨૬માં દ્વિપક્ષીય વેપાર આશરે $૬૦ અબજ રહ્યો છે, જેનો ૮૦% થી વધુ હિસ્સો રશિયન ક્રૂડ ઓઈલની નિકાસ પર આધારિત છે. હવે આગામી સમયમાં બાકીના $૪૦ અબજના ગેપને ભરવા માટે નોન-એનર્જી સેક્ટર્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે.
કયા સેક્ટર્સમાં આવશે તેજી?
સરકાર હવે ભારતીય નિકાસને વૈવિધ્યસભર બનાવવા માટે ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, એન્જિનિયરિંગ ગુડ્સ, કેમિકલ્સ, ટેક્સટાઇલ અને ફૂડ પ્રોડક્ટ્સ પર ધ્યાન આપી રહી છે. MSMEs માટે આ એક મોટી તક બની શકે છે, જોકે લોજિસ્ટિકલ પડકારોને પાર કરવા પડશે.
૪૦ મુખ્ય પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ
બંને દેશો ૪૦ અગ્રતા ધરાવતા રોકાણ પ્રોજેક્ટ્સ પર ટ્રેક કરી રહ્યા છે, જેમાં એડવાન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ, માઇનિંગ, એનર્જી અને રેલવે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો સમાવેશ થાય છે. રોકાણકારોને સુરક્ષા આપવા માટે એક નવી દ્વિપક્ષીય રોકાણ સંધિ (Bilateral Investment Treaty) પણ તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે.
પેમેન્ટ અને લોજિસ્ટિક્સનો પડકાર
વૈશ્વિક પ્રતિબંધોને કારણે પેમેન્ટ સિસ્ટમમાં આવતા અવરોધોને દૂર કરવા માટે બંને દેશો લોકલ કરન્સી સેટલમેન્ટ મિકેનિઝમ પર કામ કરી રહ્યા છે. આ ઉપરાંત, International North-South Transport Corridor અને Chennai-Vladivostok Maritime Corridor જેવા પ્રોજેક્ટ્સ સપ્લાય ચેઈનને વધુ મજબૂત બનાવશે.
રોકાણકારો માટે જોખમ
મુખ્ય જોખમ એ છે કે હાલમાં વેપાર એનર્જી પર વધુ કેન્દ્રિત છે. જો એનર્જી માર્કેટમાં વોલેટિલિટી વધે અથવા નોન-એનર્જી સેક્ટરમાં નિકાસમાં ઝડપી વૃદ્ધિ ન થાય, તો ૨૦૩૦નો લક્ષ્યાંક સિદ્ધ કરવો મુશ્કેલ બની શકે છે. આગામી ક્વાર્ટર્સમાં રોકાણ સંધિ અને નોન-ઓઈલ એક્સપોર્ટના આંકડા પર નજર રાખવી જરૂરી છે.