અમેરિકાના પૂર્વ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ Hillary Clinton એ ઈરાન સાથેના વિવાદને ઉકેલવા ભારત અને ચીનને મહત્વની ભૂમિકા ભજવવા અનુરોધ કર્યો છે. અમેરિકા દ્વારા શરૂ કરાયેલા 'Operation Economic Outcast' અભિયાન વચ્ચે આ નિવેદન ક્રૂડ ઓઈલ માર્કેટમાં નવા સંકેતો આપી રહ્યું છે.
અમેરિકાના પૂર્વ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ Hillary Clinton એ રજૂઆત કરી છે કે ભારત અને ચીન ઈરાન સાથેના વધતા તણાવને ઘટાડવામાં મધ્યસ્થી કરી શકે છે. તેમનું માનવું છે કે ઈરાની ઉર્જા (Energy) ના મોટા આયાતકાર હોવાના કારણે આ બંને દેશો પાસે તેહરાન પર દબાણ લાવવા માટે પૂરતી આર્થિક તાકાત છે, જેથી તેઓ સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝને ફરીથી ખોલવા અને રાજદ્વારી વાટાઘાટો શરૂ કરવા માટે દબાણ કરી શકે.
નવું અમેરિકી અભિયાન: Operation Economic Outcast
આ પહેલ એવા સમયે સામે આવી છે જ્યારે અમેરિકી સરકાર ઈરાન પર વધુ આકરા પ્રતિબંધો લાદી રહી છે. યુએસ ટ્રેઝરી સેક્રેટરી Scott Bessent એ 'Operation Economic Outcast' ની જાહેરાત કરી છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય ઈરાનની બાકીની તમામ આર્થિક કડીઓને તોડી નાખવાનો છે. આ કાર્યક્રમ ખાસ કરીને શિપિંગ, એવિએશન, ગોલ્ડ અને ક્રિપ્ટોકરન્સી જેવા 5 મુખ્ય સેક્ટરોને નિશાન બનાવે છે.
ગ્લોબલ એનર્જી માર્કેટ પર અસર
સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે અત્યંત મહત્વનું છે, કારણ કે દુનિયાના લગભગ 20% ઓઈલ સપ્લાય અહીંથી પસાર થાય છે. અહીં કોઈપણ પ્રકારની અવરોધ ઉર્જાના ભાવમાં મોટો ઉછાળો લાવી શકે છે. રોકાણકારો માટે આ એક ચિંતાનો વિષય છે કારણ કે તે સીધી રીતે સપ્લાય ચેઈન અને ફુગાવા (Inflation) ને અસર કરે છે.
ભારત માટે આ પરિસ્થિતિ એક પડકારરૂપ છે. જોકે ભારત હંમેશા પોતાની વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતા જાળવી રાખે છે, પરંતુ અમેરિકાના સેકન્ડરી સેન્ક્શન (Secondary Sanctions) ના જોખમને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વેપાર કરતા ભારતીય કંપનીઓ પર દબાણ વધી શકે છે. જો ભારત કે ચીન ઈરાન સાથેનો વેપાર ઘટાડવા મજબૂર થાય, તો તેની સીધી અસર એનર્જી ઈમ્પોર્ટ કોસ્ટ અને દેશની નાણાકીય સ્થિરતા પર પડી શકે છે.