એપ્રિલ-જૂન 2026 ક્વાર્ટરમાં વિદેશી રોકાણકારોએ ભારતીય ઇક્વિટીમાંથી આશરે $4.66 બિલિયન (લગભગ ₹38,500 કરોડ) પાછા ખેંચી લીધા છે. આ વેચાણ BSE સેન્સેક્સમાં **6.9%** નો ઉછાળો હોવા છતાં થયું. જોકે, જુલાઈ 2026 માં બજારની ભાવનામાં સુધારો થતાં વિદેશી રોકાણકારો ફરીથી ખરીદદાર બન્યા.
વિદેશી રોકાણકારોએ ભારતીય બજારમાંથી પૈસા કેમ પાછા ખેંચ્યા?
એપ્રિલથી જૂન 2026 સુધીના ક્વાર્ટરમાં, વિદેશી રોકાણકારોએ ભારતીય ઇક્વિટી માર્કેટમાંથી મોટા પ્રમાણમાં નાણાં પાછા ખેંચ્યા છે. આશરે $4.66 બિલિયન (લગભગ ₹38,500 કરોડ) ભારતમાં કેન્દ્રિત ઓફશોર ફંડ્સમાંથી બહાર ગયા છે. આ વેચાણ ચિંતાજનક હતું કારણ કે તે સમયે ભારતીય શેરબજારના સૂચકાંકો, જેમ કે BSE સેન્સેક્સ, 6.9% નો વધારો દર્શાવી રહ્યા હતા. મિડ-કેપ અને સ્મોલ-કેપ સૂચકાંકોમાં તો તેનાથી પણ વધુ તેજી જોવા મળી હતી.
મુખ્ય કારણો:
- ઊંચા Valuations: કેટલાક વૈશ્વિક રોકાણકારોને ભારતીય શેર્સ અન્ય દેશોની સરખામણીમાં મોંઘા લાગી રહ્યા હતા.
- વૈશ્વિક પરિબળો: યુએસ ટ્રેઝરી બોન્ડ્સ પર ઊંચા વ્યાજ દરો અને મજબૂત યુએસ ડોલરને કારણે ઉભરતા બજારો (emerging markets) ભારતીય રોકાણકારો માટે ઓછા આકર્ષક બન્યા હતા.
- ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ: ખાસ કરીને પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવને કારણે વૈશ્વિક રોકાણકારો સાવચેત બન્યા હતા.
સ્થાનિક રોકાણકારોની મજબૂત ભૂમિકા
આ વિદેશી વેચાણ છતાં ભારતીય બજારમાં તેજી જાળવી રાખવામાં સ્થાનિક રોકાણકારોનો ફાળો ખૂબ મહત્વનો રહ્યો. ડોમેસ્ટિક ઇન્સ્ટિટ્યુશનલ ઇન્વેસ્ટર્સ (DIIs), જેમ કે ભારતીય મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ અને વીમા કંપનીઓએ, વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા વેચવામાં આવેલા શેરોને સતત ખરીદીને બજારને સ્થિર રાખ્યું.
જુલાઈ 2026 માં બદલાયો સેન્ટિમેન્ટ
ક્વાર્ટરના અંત પછી, જુલાઈ 2026 માં પરિસ્થિતિ બદલાઈ. વિદેશી રોકાણકારો ફરીથી ભારતીય બજારમાં ચોખ્ખા ખરીદદાર (net buyers) બન્યા અને લગભગ ₹20,200 કરોડનું રોકાણ કર્યું. આ ફેરફાર સુધરેલા બજાર Valuations અને વૈશ્વિક આર્થિક સ્થિરતાના સંકેતો સાથે જોડાયેલો છે.
સેક્ટર ફોકસમાં ફેરફાર
વિદેશી રોકાણકારોએ તેમના સેક્ટર ફોકસમાં પણ બદલાવ કર્યો છે. બેંકિંગ અને એનર્જી જેવા ક્ષેત્રોમાંથી નાણાં ઉપાડીને તેઓ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ્સ, IT અને હેલ્થકેર જેવા ક્ષેત્રોમાં રોકાણ વધારી રહ્યા છે.
આગળ શું?
રોકાણકારો માટે આગામી મહિનાઓમાં વિદેશી નાણાં પ્રવાહ (foreign money flows) અને સ્થાનિક ખરીદી વચ્ચેનો સંબંધ જોવો મહત્વપૂર્ણ રહેશે. વૈશ્વિક ઘટનાઓ, જેમ કે તેલના ભાવમાં વધઘટ કે યુએસ મોનેટરી પોલિસીમાં ફેરફાર, સેન્ટિમેન્ટમાં અચાનક બદલાવ લાવી શકે છે.