મધ્ય પૂર્વના તણાવથી ડોલર પર દબાણ
ગુરુવારે, 8 એપ્રિલ, 2026 ના રોજ, યુએસ ડોલર ઇન્ડેક્સ (DXY) માં 1% થી વધુનો નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો, જે 98.58 ની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો. આ ઘટાડો મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવ અને ખાસ કરીને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની જેવા મુખ્ય વેપાર માર્ગો પર સંભવિત અવરોધોના ભયને કારણે થયો હતો.
શરૂઆતમાં, યુદ્ધવિરામની અફવાઓથી રાહત મળી હતી, પરંતુ ત્યારબાદ થયેલા હુમલાઓએ ભૌગોલિક રાજકીય અનિશ્ચિતતાને ફરીથી વધારી દીધી છે. આ કારણે, યુરો, જાપાનીઝ યેન (Yen) અને બ્રિટિશ પાઉન્ડ (Pound) જેવા મુખ્ય ચલણો ડોલર સામે મજબૂત બન્યા હતા. EUR/USD 1.0850 ની આસપાસ, USD/JPY 155.50 ની આસપાસ અને GBP/USD 1.2720 ની આસપાસ પહોંચ્યા હતા.
હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં સંભવિત પરિવહન ફીનો ખતરો
આ ઘટાડાનું એક મુખ્ય કારણ હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી પસાર થતા જહાજો માટે સંભવિત પરિવહન ફી (transit fees) ની ચર્ચા છે. જો આવી ફી લાગુ કરવામાં આવે, તો તે શિપિંગ ખર્ચમાં વધારો કરી શકે છે, જે વૈશ્વિક ફુગાવાને વેગ આપી શકે છે અને સપ્લાય ચેઇનને ખોરવી શકે છે. આર્થિક વિશ્લેષકોએ જણાવ્યું હતું કે મધ્ય પૂર્વમાં આવા તણાવના સમયગાળા DXY માં અસ્થિરતા વધારે છે.
વિશ્લેષકોનું શું કહેવું છે?
એપ્રિલ 2026 ની શરૂઆતમાં, વિશ્લેષકો DXY ના ભાવિ અંગે વિભાજિત હતા. કેટલાક વ્યાજ દરોમાં તફાવતના આધારે ડોલરની મજબૂતીની આગાહી કરી રહ્યા હતા, જ્યારે અન્ય લોકો ઘરેલું દેવું અને ફુગાવાની ચિંતાઓને કારણે નબળાઈની ચેતવણી આપી રહ્યા હતા. ભૌગોલિક રાજકીય ઘટનાઓને એક મુખ્ય અનિશ્ચિતતા તરીકે જોવામાં આવી રહી હતી.
ડોલરની નબળાઈ ફક્ત અસ્થાયી ભૌગોલિક રાજકીય ઘટનાઓ કરતાં વધુ ઊંડા મૂળ ધરાવતા જોખમોથી પ્રેરિત છે. હોર્મુઝની સામુદ્રધુની માટે સંભવિત પરિવહન ફી વેપાર ખર્ચમાં વધારો કરી શકે છે અને દરિયાઈ નિયમોમાં ભંગાણનો સંકેત આપી શકે છે, જે વૈશ્વિક ફુગાવાને વધુ ખરાબ કરી શકે છે.
બજારો મધ્ય પૂર્વના વિકાસ અને પરિવહન ફી અથવા તણાવ ઘટાડવા અંગેના કોઈપણ નિવેદનો પર નજર રાખશે. DXY ની ભવિષ્યની દિશા ભૌગોલિક રાજકીય સ્થિરતા અને તેના આર્થિક પ્રભાવ પર નિર્ભર રહેશે.