પાકિસ્તાનમાં સ્થિત Gwadar Port પ્રોજેક્ટ હાલમાં ગંભીર સુરક્ષા જોખમો અને ઓછી વ્યાપારી સક્રિયતાને કારણે સંઘર્ષ કરી રહ્યો છે. આ સ્થિતિને જોતા બેઇજિંગ હવે તેમની વ્યૂહરચના બદલી રહ્યું છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય રોકાણોમાં સાવચેતી દાખવી રહ્યું છે.
CPEC પ્રોજેક્ટ સામે પડકારો
ચીન-પાકિસ્તાન ઇકોનોમિક કોરિડોર (CPEC) નો મુખ્ય હિસ્સો ગણાતા Gwadar Port માં ઓપરેશનલ અને આર્થિક પડકારો વધી રહ્યા છે. આ પોર્ટનો હેતુ ચીન માટે દરિયાઈ વેપારનો ટૂંકો માર્ગ બનાવવાનો હતો, પરંતુ અત્યારે તે భారీ ખર્ચ સામે ખૂબ જ ઓછી શિપિંગ ટ્રાફિક ખેંચી શક્યો છે. રોકાણકારો માટે આ એક સ્પષ્ટ ઉદાહરણ છે કે કેવી રીતે પ્રાદેશિક અસ્થિરતા મોટા પ્રોજેક્ટ્સની સફળતાને જોખમમાં મૂકે છે.
સુરક્ષા અને ભૂગોળની મોટી સમસ્યા
બલૂચિસ્તાન વિસ્તારમાં સુરક્ષાના જોખમોને કારણે ચીની કર્મચારીઓ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની સુરક્ષા માટે ભારે ખર્ચ કરવો પડી રહ્યો છે. આ ઉપરાંત, પહાડી ભૂગોળને લીધે માલસામાનનું પરિવહન મોંઘું અને ધીમું છે, જેના કારણે મોટી શિપિંગ કંપનીઓ આ પોર્ટથી દૂર રહેવાનું પસંદ કરે છે. મોટાભાગની આંતરરાષ્ટ્રીય લાઇન મધ્ય પૂર્વ અને દક્ષિણ એશિયાના વધુ કાર્યક્ષમ પોર્ટ્સને જ પ્રાધાન્ય આપે છે.
નાણાકીય દબાણ અને ચીનની બદલાતી નીતિ
આર્થિક દૃષ્ટિકોણથી જોઈએ તો, પ્રોજેક્ટમાં વ્યાપારી પ્રવૃત્તિ શૂન્ય જેવી છે, જેનાથી આવક પણ ખૂબ ઓછી થાય છે. પાકિસ્તાનની આર્થિક અસ્થિરતા વચ્ચે આ પ્રોજેક્ટ એક આર્થિક બોજ બની ગયો છે. ચીન હવે વિદેશી રોકાણો બાબતે સાવધ બની રહ્યું છે અને રેલવે પ્રોજેક્ટ્સમાં પણ ફંડિંગ ઘટાડ્યું છે. હવે એવી શક્યતા છે કે ચીન Gwadar ને મોટા હબને બદલે એક નાની અને સુરક્ષિત ફેસિલિટીમાં બદલી શકે છે.