બાંગ્લાદેશ અને ચીન વચ્ચે મ્યાનમાર થઈને નવા ટ્રેડ કોરિડોરને લઈને મંત્રણા ચાલી રહી છે. આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બે ઓફ બેંગાલ અને મોંગલા પોર્ટને વિકસાવવાનો છે, જે ચીનની 'બેલ્ટ એન્ડ રોડ ઇનિશિયેટિવ' (BRI) નો ભાગ છે.
ચીન અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચે મ્યાનમાર થઈને નવા કનેક્ટિવિટી કોરિડોરની દરખાસ્ત સામે આવી છે. સપ્ટેમ્બર ૧૪-૧૫, ૨૦૨૬ દરમિયાન બાંગ્લાદેશના જુનિયર ફોરેન મિનિસ્ટર શમા ઓબાઈદ ઈસ્લામ અને ચીની રાજદૂત યાઓ વેન વચ્ચે થયેલી ચર્ચામાં આ નવી વ્યૂહરચના પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. આ પ્રોજેક્ટ અગાઉના સ્થગિત BCIM કોરિડોરથી અલગ છે.
પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય હેતુ
આ કોરિડોરનો મુખ્ય આશય દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચીનને સીધો 'બે ઓફ બેંગાલ' સુધીનો વેપારી માર્ગ પૂરો પાડવાનો છે. ચીન આ પ્રોજેક્ટ દ્વારા મોંગલા પોર્ટનું આધુનિકીકરણ કરવા અને બાંગ્લાદેશમાં ચીની ઇકોનોમિક ઝોન સ્થાપવા માંગે છે. વ્યૂહાત્મક રીતે જોઈએ તો, ચીન મલાક્કા સ્ટ્રેટ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે આ માર્ગને મહત્વનો માની રહ્યું છે.
જોખમો અને પડકારો
રોકાણકારો અને એનાલિસ્ટ્સ આ પ્રોજેક્ટને લઈને સાવધ છે:
- ભૌગોલિક અસ્થિરતા: મ્યાનમારમાં ચાલી રહેલો આંતરિક સંઘર્ષ પ્રોજેક્ટ માટે મોટું સુરક્ષા જોખમ છે, જેના કારણે કામમાં વિલંબ અને ખર્ચમાં વધારો થઈ શકે છે.
- દેવું અને નાણાકીય બોજ: એશિયાના અન્ય પ્રોજેક્ટ્સની જેમ, આ પ્રોજેક્ટથી બાંગ્લાદેશ પર લાંબા ગાળાનું દેવું વધી શકે છે.
- ભૌગોલિક રાજકીય અસર: ભારત તેની પૂર્વીય સીમા નજીક ચીનની વધતી પ્રવૃત્તિઓ પર નજર રાખી રહ્યું છે. આ વિસ્તારમાં ચીનનું વધતું વર્ચસ્વ પ્રાદેશિક સંતુલન બદલી શકે છે, જે ટ્રેડ પોલિસી અને લોજિસ્ટિક્સ સેક્ટરમાં કામ કરતી કંપનીઓ માટે નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે છે.