મોટર ઇન્સ્યોરન્સ રિન્યુઅલની સમયમર્યાદા ચૂકવી એ વાહન માલિકો માટે આર્થિક અને કાયદાકીય જોખમ નોતરી શકે છે. જો પોલિસી **90 દિવસથી** વધુ સમય માટે લેપ્સ થઈ જાય, તો તમે મેળવેલ 'No Claim Bonus' (NCB) કાયમી ધોરણે ગુમાવી શકો છો અને ફરી પોલિસી લેતી વખતે ફિઝિકલ વેરિફિકેશન પણ ફરજિયાત બની શકે છે.
ઘણા વાહન માલિકો માટે એક્સપાયર થયેલી મોટર ઇન્સ્યોરન્સ પોલિસી માત્ર એક સામાન્ય વહીવટી ભૂલ લાગે છે. જોકે, વર્તમાન નિયમનકારી વાતાવરણમાં પોલિસી લેપ્સ થવાથી ત્વરિત આર્થિક બોજ અને કાયદાકીય મુશ્કેલીઓ ઊભી થાય છે. જ્યારે પોલિસી રિન્યુ થયા વગર એક્સપાયર થાય છે, ત્યારે તેનું સુરક્ષા કવચ સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ જાય છે અને ગાળા દરમિયાન થતા કોઈપણ અકસ્માત માટે માલિક પોતે જ જવાબદાર રહે છે.
NCB ગુમાવવાનું આર્થિક નુકસાન
ઇન્સ્યોરન્સ લેપ્સ થવાનું સૌથી મોટું આર્થિક પરિણામ 'No Claim Bonus' (NCB) ગુમાવવું છે. આ એક એવું રિવોર્ડ છે જે પોલિસીધારકોને દર વર્ષે ક્લેમ ન કરવા બદલ આપવામાં આવે છે. તે 'Own Damage' પ્રીમિયમના ખર્ચમાં 50% સુધીનો ઘટાડો કરી શકે છે. જો પોલિસીધારક તેમની ઇન્સ્યોરન્સ 90 દિવસથી વધુ સમય માટે લેપ્સ થવા દે, તો તેઓ તમામ એકઠા થયેલા NCB લાભો ગુમાવી દે છે. આના કારણે જ્યારે તેઓ નવી પોલિસી લે છે, ત્યારે તેમને ઘણું ઊંચું પ્રીમિયમ ચૂકવવું પડે છે.
વ્હીકલ ઇન્સ્પેક્શનની મજબૂરી
લેપ્સ થયેલી પોલિસીને ફરી શરૂ કરવા માટેની પ્રક્રિયા પણ કડક બની છે. પોલિસી એક્સપાયર થયા પછી, ઇન્સ્યોરન્સ કંપનીઓ નવી કોમ્પ્રિહેન્સિવ પોલિસી આપતા પહેલા વાહનનું ફિઝિકલ ઇન્સ્પેક્શન માંગે છે. આ પગલું અગાઉના ડેમેજ માટે ખોટા ક્લેમ રોકવા માટે લેવામાં આવે છે. જો તપાસમાં વાહનમાં કોઈ મોટી ક્ષતિ જોવા મળે, તો નવી પોલિસી મેળવવામાં મુશ્કેલી પડી શકે છે અથવા પ્રીમિયમમાં વધારો થઈ શકે છે.
રેગ્યુલેટરી દબાણ અને કાયદાકીય જોખમો
વેલિડ થર્ડ-પાર્ટી ઇન્સ્યોરન્સ વગર વાહન ચલાવવું એ 'Motor Vehicles Act' નું સીધું ઉલ્લંઘન છે. હવે, સરકાર અને ઓથોરિટી ANPR (Automated Number Plate Recognition) કેમેરા જેવી ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને ઇન્સ્યોરન્સ વગરના વાહનોને ટાર્ગેટ કરી રહી છે. આ ટેકનોલોજી દ્વારા રીઅલ-ટાઇમમાં ઇ-ચલણ અને ગંભીર કાયદાકીય કાર્યવાહી થઈ શકે છે. આ જોખમોથી બચવા માટે, રિન્યુઅલ તારીખના 30 થી 60 દિવસ પહેલા જ પ્રક્રિયા શરૂ કરી દેવી એ સૌથી સમજદારીભર્યું પગલું છે.