રિયલ એસ્ટેટ પર ફોકસ, નાણાકીય સ્થિતિ મજબૂત
LIC તેની રિયલ એસ્ટેટ સંપત્તિઓમાંથી આવક વધારવા પર વ્યૂહાત્મક રીતે ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે. તાજેતરના પુનઃમૂલ્યાંકન બાદ, LIC ના રિયલ એસ્ટેટ પોર્ટફોલિયોનું મૂલ્ય ₹45,000 કરોડ થી વધુ થયું છે, જે તેની પુસ્તક કિંમત ₹16,000 કરોડ કરતાં નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે. કંપનીનો ઉદ્દેશ્ય સામાન્ય રીતે રિયલ એસ્ટેટ રોકાણ પર મળતા 3-4% ના વળતર કરતાં વધુ ઊંચું વળતર મેળવવાનો છે, જે તેની પ્રોપર્ટી હોલ્ડિંગ્સમાંથી નોંધપાત્ર છૂપી કિંમત બહાર લાવવાનો સંકેત આપે છે. આ વ્યૂહાત્મક પરિવર્તન LIC ના મજબૂત નાણાકીય પ્રદર્શનની પૃષ્ઠભૂમિમાં આવ્યું છે. ડિસેમ્બર 2025 ના રોજ પૂરા થયેલા ક્વાર્ટરમાં, LIC નો સ્ટેન્ડઅલોન નેટ પ્રોફિટ વાર્ષિક ધોરણે 17.2% વધીને ₹12,958 કરોડ નોંધાયો છે. નેટ પ્રીમિયમ આવકમાં પણ 17.5% નો વધારો જોવા મળ્યો, જે ₹1,25,613 કરોડ સુધી પહોંચી ગયો, જે નવા અને સિંગલ પ્રીમિયમ ઉત્પાદનોમાં વૃદ્ધિને કારણે શક્ય બન્યું.
રિયલ એસ્ટેટ એસેટ સ્ટ્રેટેજી: REIT મોડેલ પણ શક્ય?
LIC તેની સમગ્ર પ્રોપર્ટી પોર્ટફોલિયોની વિસ્તૃત સમીક્ષા કરી રહી છે, જેમાં તાત્કાલિક એસેટ વેચાણ કરતાં આવક વૃદ્ધિને વેગ આપતી વ્યૂહરચનાઓ પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. અધિકારીઓએ રિયલ એસ્ટેટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ટ્રસ્ટ (REIT) જેવા નવા માળખા શોધવા માટે ખુલ્લાપણું દર્શાવ્યું છે. આ કેન્દ્ર સરકારની સેન્ટ્રલ પબ્લિક સેક્ટર એન્ટરપ્રાઇઝીસ (CPSEs) દ્વારા નોંધપાત્ર રિયલ એસ્ટેટ એસેટ્સને સમર્પિત REITs દ્વારા રિસાયક્લિંગ (asset recycling) કરવાના વ્યાપક કાર્યસૂચિ સાથે સુસંગત છે. ભારતીય REIT માર્કેટ, જેનું મૂલ્ય આશરે ₹1.6 ટ્રિલિયન છે, તેણે 2019 થી નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ દર્શાવી છે અને ભવિષ્યમાં પણ તેના વિસ્તરણની અપેક્ષા છે. તેની રિયલ એસ્ટેટ આવકને ઓપ્ટિમાઇઝ કરીને, LIC તેની વિશાળ મિલકતોમાંથી નોંધપાત્ર મૂલ્ય નિર્માણની તકનો લાભ લઈ શકે છે.
હેલ્થ ઇન્શ્યોરન્સ પ્લાન સ્થગિત
રિયલ એસ્ટેટ પર વધતા ફોકસની સાથે, LIC એ એક સ્ટેન્ડઅલોન હેલ્થ ઇન્શ્યોરન્સ કંપનીમાં વ્યૂહાત્મક હિસ્સો ખરીદવાની તેની અગાઉની યોજનાઓને મુલતવી રાખવાનો નિર્ણય કર્યો છે. MD & CEO આર. દોરાઈસ્વામીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ તાત્કાલિક જરૂરિયાત નથી અને કોર્પોરેશન તકો ઊભી થશે તેમ તેનું પુનઃમૂલ્યાંકન કરશે. આ વ્યૂહાત્મક વિરામ LIC ને તેના મુખ્ય વીમા વ્યવસાય અને તેની નોંધપાત્ર રિયલ એસ્ટેટ સંપત્તિઓના ઓપ્ટિમાઇઝેશન પર સંસાધનો કેન્દ્રિત કરવાની મંજૂરી આપશે. ભારતીય વીમા ક્ષેત્ર વૃદ્ધિ માટે તૈયાર છે, જેમાં 2025 થી 2029 દરમિયાન જીવન વીમામાં વાર્ષિક સરેરાશ 6.9% ની વૃદ્ધિની અપેક્ષા છે.
નાણાકીય પ્રદર્શન અને વેલ્યુએશન
LIC ના મજબૂત ત્રીજા ક્વાર્ટરના પરિણામોમાં પ્રોફિટ બીફોર ટેક્સ (Profit Before Tax) 16.7% વધીને ₹12,897 કરોડ થયો. આ પરિણામો એવા સમયે આવ્યા છે જ્યારે LIC તેની નવી બિઝનેસ પ્રીમિયમમાં 66.2% થી વધુ બજાર હિસ્સો જાળવી રહ્યું છે. ફેબ્રુઆરી 2026 ની શરૂઆતમાં કંપનીનું માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન આશરે ₹5.32 લાખ કરોડ હતું. જોકે, LIC ના વેલ્યુએશન મેટ્રિક્સ તેના પ્રતિસ્પર્ધીઓની સરખામણીમાં રસપ્રદ વિરોધાભાસ રજૂ કરે છે. કંપનીનો પ્રાઇસ-ટુ-અર્નિંગ્સ (P/E) રેશિયો આશરે 10.0 થી 11.31 ની આસપાસ છે, જે SBI લાઇફ ઇન્શ્યોરન્સ (P/E ~81.9) અને HDFC લાઇફ ઇન્શ્યોરન્સ (P/E ~82.2) જેવા પ્રાઇવેટ સેક્ટરના પ્રતિસ્પર્ધીઓ કરતાં નોંધપાત્ર રીતે ઓછો છે. LIC નો રિટર્ન ઓન ઇક્વિટી (ROE) આશરે 45.7% છે, જે ઘણા સ્પર્ધકો કરતાં ઘણો વધારે છે. આ વેલ્યુએશન અસમાનતા, નીચા P/E અને ઊંચા ROE સાથે, જો રિયલ એસ્ટેટ વેલ્યુને અનલોક કરવાની વ્યૂહરચના સફળ થાય તો રેટિંગમાં સુધારાની સંભાવના સૂચવે છે. વિશ્લેષકો ₹1,130 ની આસપાસના સરેરાશ ટાર્ગેટ પ્રાઇસ સાથે હકારાત્મક દૃષ્ટિકોણ જાળવી રહ્યા છે.