ભારતમાં કિડની ડોનર્સ માટે હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સ પોર્ટ કરવાની જોગવાઈ છે, પરંતુ આ કોઈ ગેરંટી નથી. ઇન્સ્યોરન્સ કંપનીઓ ડોનર્સને હાઈ-રિસ્ક ગણે છે, જેના કારણે પ્રીમિયમ વધી શકે છે અથવા પોલિસી રિજેક્ટ થઈ શકે છે. મેડિકલ હિસ્ટ્રી છુપાવવી એ ક્લેમ રિજેક્શનનું મુખ્ય કારણ બની શકે છે.
કિડની ડોનેટ કરનાર વ્યક્તિઓ માટે હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સ મેનેજમેન્ટ એ નિયમ અને વાસ્તવિકતા વચ્ચેનું સંતુલન છે. Insurance Regulatory and Development Authority of India (IRDAI) ની ગાઈડલાઈન મુજબ, ડોનર્સ પોતે એક કંપનીમાંથી બીજી કંપનીમાં પોર્ટ કરી શકે છે, એટલે કે તેઓ જૂની પોલિસીના ફાયદા (જેમ કે waiting period credits) જાળવી શકે છે. જોકે, આ ફક્ત 'અરજી કરવાનો અધિકાર' છે, પોલિસી મળવાની ગેરંટી નથી.
અંડરરાઇટિંગની વાસ્તવિકતા
કંપનીઓ માટે મુખ્ય પડકાર એ છે કે તેઓ રિસ્ક કેવી રીતે જુએ છે. ભલે ડોનર સંપૂર્ણ સ્વસ્થ હોય, પણ અંગદાનને ઇન્સ્યોરન્સ કંપનીઓ ગંભીર બાબત માને છે. જ્યારે તમે નવી કંપનીમાં પોર્ટિંગ માટે એપ્લાય કરો છો, ત્યારે તમારું નવેસરથી અંડરરાઇટિંગ થાય છે. હાલમાં ભારતમાં એવો કોઈ કાયદો નથી જે કંપનીઓને વધુ પ્રીમિયમ (Loading) લેતા કે કવરેજ આપવાની ના પાડતા અટકાવે.
ઘણીવાર પરિણામ ત્રણ રીતે આવે છે: પ્રીમિયમમાં વધારો, અમુક રોગો માટે કવરેજ ન આપવું (Exclusions), અથવા સીધી રીતે અરજી રદ થવી. કંપનીઓ તમારી કિડનીના ફંક્શનિંગ વિશે ડિટેઈલ મેડિકલ રિપોર્ટ્સ માંગી શકે છે.
ડિસ્ક્લોઝર કેમ જરૂરી છે?
પોલિસી લેતી વખતે મેડિકલ હિસ્ટ્રી વિશે સંપૂર્ણ અને સાચું જણાવવું સૌથી મહત્વનું છે. ઘણાને લાગે છે કે તેઓ સ્વસ્થ છે તો ડોનેશનની વાત છુપાવવી જોઈએ, પરંતુ આ ખૂબ મોટું જોખમ છે. જો તમે આ માહિતી નથી આપતા અને ભવિષ્યમાં કોઈ પણ બીમારી માટે ક્લેમ કરો છો, તો કંપની પાસે તમારો ક્લેમ નકારવાનો કે પોલિસી રદ કરવાનો પૂરો અધિકાર છે.
શું ધ્યાન રાખવું?
પોર્ટિંગ હંમેશા જૂની પોલિસીના રિન્યુઅલ સમયે જ શરૂ કરી શકાય છે. તમારી જૂની પોલિસી ત્યાં સુધી ચાલુ રાખો જ્યાં સુધી નવી કંપની પાસેથી લેખિતમાં કન્ફર્મેશન ન મળે. જો વચ્ચે પોલિસી લેપ્સ થઈ ગઈ, તો તમે અત્યાર સુધી મેળવેલા તમામ બેનિફિટ્સ ગુમાવી શકો છો અને 36 મહિના સુધીનો વેઈટિંગ પીરિયડ ફરીથી લાગુ પડી શકે છે.