Tata Steel ગ્રીન ટેકનોલોજીમાં ₹7,000 કરોડનું મોટું રોકાણ કરવાની જાહેરાત કરી છે. કંપની EASyMelt અને HIsarna જેવી આધુનિક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.
સ્ટીલ ઉત્પાદનમાં ગ્રીન ક્રાંતિ: ₹7,000 કરોડનું ભગીરથ રોકાણ
ટાટા સ્ટીલ (Tata Steel) એ તેના ઉત્પાદન પ્રક્રિયાઓને વધુ પર્યાવરણ-મૈત્રીપૂર્ણ બનાવવા માટે એક મોટું પગલું ભર્યું છે. કંપની આગામી સમયમાં ગ્રીન ટેકનોલોજી અને ડિકાર્બોનાઇઝેશન (Decarbonisation) પ્રોજેક્ટ્સમાં આશરે ₹7,000 કરોડનું રોકાણ કરશે. આ રોકાણનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સ્ટીલ ઉત્પાદન દરમિયાન થતા કાર્બન ઉત્સર્જનને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડવાનો છે. આ માટે કંપની EASyMelt અને HIsarna જેવી અદ્યતન ટેકનોલોજી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.
નવી ટેકનોલોજીનો અમલ: EASyMelt અને HIsarna
EASyMelt ટેકનોલોજી હાલના બ્લાસ્ટ ફર્નેસ (Blast Furnace) ને સુધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. આ ટેકનોલોજી દ્વારા, કંપની પોતાના કોક ઓવન (Coke Oven) માંથી ઉત્પન્ન થતા રિડ્યુસિંગ ગેસ (Reducing Gas) નો ઉપયોગ કરીને કોકનો વપરાશ 50% સુધી ઘટાડી શકશે. બીજી તરફ, HIsarna ટેકનોલોજી, જેમાં ટાટા સ્ટીલે સહ-વિકાસ કર્યો છે, તે કોક અને સિન્ટર (Sinter) ના પરંપરાગત ઉત્પાદનને બાયપાસ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. આ ટેકનોલોજીમાં સાયક્લોન સ્મેલ્ટિંગ (Cyclone Smelting) પ્રક્રિયા દ્વારા આયર્ન ઓર (Iron Ore) ને સીધું જ પીગળેલા લોખંડમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે. જોકે, આ ટેકનોલોજીને મોટા પાયે સ્થાપિત થવામાં થોડા વર્ષો લાગી શકે છે, તેથી રોકાણકારોએ તેના અમલીકરણના સમયપત્રક પર નજીકથી નજર રાખવી પડશે.
તાત્કાલિક ઉપાયો: સ્ક્રેપ મેટલ અને બાયોચાર્ નો ઉપયોગ
લાંબા ગાળાની ટેકનોલોજીકલ યોજનાઓ ઉપરાંત, ટાટા સ્ટીલ તાત્કાલિક ધોરણે પણ તેના કાર્બન ફૂટપ્રિન્ટને ઘટાડવા માટે પગલાં લઈ રહી છે. કંપની લુધિયાણામાં 0.8 મિલિયન ટન પ્રતિ વર્ષની ક્ષમતા ધરાવતો પ્લાન્ટ સ્થાપી રહી છે, જેમાં ઇલેક્ટ્રિક આર્ક ફર્નેસ (Electric Arc Furnace) નો ઉપયોગ થશે, જે મોટાભાગે સ્ક્રેપ મેટલ (Scrap Metal) પર આધાર રાખે છે. મહારાષ્ટ્ર અને તમિલનાડુમાં પણ આવા પ્રોજેક્ટ્સની યોજના છે. ઇલેક્ટ્રિક આર્ક ફર્નેસ દ્વારા સ્ટીલ ઉત્પાદન વીજળીના ખર્ચ અને સ્ક્રેપની ઉપલબ્ધતાને કારણે પરંપરાગત પદ્ધતિઓ કરતાં વધુ મોંઘુ હોઈ શકે છે, પરંતુ તે કાર્બન ઉત્સર્જનમાં ઘટાડો કરવામાં મદદ કરે છે.
આ ઉપરાંત, કંપની બાયોચાર્ (Biochar) નો ઉપયોગ કરીને તેના ફર્નેસમાં વપરાતા પલ્વરાઇઝ્ડ કોલ (Pulverized Coal) ને બદલવાનો પ્રયોગ કરી રહી છે. બાયોચાર્ વાંસ અને કૃષિ અવશેષોમાંથી બનાવવામાં આવે છે. કંપનીનો લક્ષ્યાંક આગામી પાંચ વર્ષમાં 5% કોલના વપરાશને બાયોચાર્ થી બદલવાનો છે, અને ભવિષ્યમાં તેને 10% સુધી લઈ જવાનો છે. આ પહેલ ઘરેલું સપ્લાય ચેઇન (Supply Chain) બનાવવામાં મદદ કરશે, જે કંપનીની ખર્ચ માળખાને અસર કરી શકે છે.
રોકાણકારો માટે શું મહત્વનું?
રોકાણકારો માટે, આ મોટા મૂડી રોકાણો કંપનીના બેલેન્સ શીટ (Balance Sheet) અને નફાના માર્જિન (Profit Margin) પર કેવી અસર કરે છે તે જોવું મહત્વપૂર્ણ રહેશે. વૈશ્વિક સ્તરે, સ્ટીલ ઉદ્યોગ પર પર્યાવરણીય નિયમોનું પાલન કરવાનું દબાણ વધી રહ્યું છે. યુરોપિયન યુનિયનનું કાર્બન બોર્ડર એડજસ્ટમેન્ટ મિકેનિઝમ (CBAM) જેવા નિયમોને કારણે, ટાટા સ્ટીલનું આ આક્રમક રોકાણ તેને નિકાસ બજારોમાં સ્પર્ધાત્મક રહેવામાં મદદ કરશે. કંપનીએ આ ખર્ચાઓનું સંચાલન કરતી વખતે સ્થાનિક અને વૈશ્વિક બજારમાં તેની સ્પર્ધાત્મક સ્થિતિ જાળવી રાખવી પડશે.