સ્ટીલ મંત્રાલયે સરકારી કંપનીઓ SAIL અને NMDC ને વિદેશમાં કોકિંગ કોલ અને લાઈમસ્ટોન જેવી ખનિજ સંપત્તિઓ હસ્તગત કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ વ્યૂહરચનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય કાચા માલની **85-90%** આયાત નિર્ભરતા ઘટાડીને ખર્ચને સ્થિર કરવાનો છે.
કાચા માલ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો પ્રયાસ
ભારતીય સ્ટીલ ઉત્પાદકો માટે કાચા માલની કિંમત અને તેની ઉપલબ્ધતા સૌથી મોટો પડકાર છે. હાલમાં, ભારત તેની કુલ કોકિંગ કોલની જરૂરિયાતના 85% થી 90% જેટલો જથ્થો ઓસ્ટ્રેલિયા અને મોઝામ્બિક જેવા દેશોમાંથી આયાત કરે છે. આટલી મોટી નિર્ભરતાને કારણે ગ્લોબલ માર્કેટમાં ભાવ વધતા જ ઘરેલું સ્ટીલ ઉત્પાદન ખર્ચમાં મોટો ઉછાળો આવે છે. હવે સરકાર ઓસ્ટ્રેલિયા, ઇન્ડોનેશિયા અને આફ્રિકામાં પોતાની માઈન્સ ખરીદીને સપ્લાય ચેઈનને સુરક્ષિત કરવા માંગે છે.
આ પહેલને MMDR એમેન્ડમેન્ટ એક્ટ 2026 નું પણ સમર્થન મળ્યું છે, જે માઈનિંગ પ્રોજેક્ટ્સ માટે વધુ સ્પષ્ટતા પ્રદાન કરે છે.
NMDC ની ડાયવર્સિફિકેશન વ્યૂહરચના
NMDC માટે આ આદેશ તેમની લાંબા ગાળાની યોજનાઓ સાથે સુસંગત છે. કંપનીએ વર્ષ 2030 સુધીમાં પોતાની કુલ આવકના 20% હિસ્સો નિકલ, લિથિયમ અને કોપર જેવા નોન-આયર્ન ઓર ખનિજોમાંથી મેળવવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે. વિદેશી એસેટ્સ હસ્તગત કરવાથી કંપની આયર્ન ઓરના ભાવના ચક્રમાંથી બહાર નીકળીને બિઝનેસ ડાયવર્સિફિકેશન કરી શકશે.
રોકાણકારો માટે જોખમ અને સંભવિત અસર
જોકે આ વ્યૂહરચના લાંબા ગાળે સારી છે, પરંતુ રોકાણકારોએ કેટલીક બાબતો પર ધ્યાન આપવું જોઈએ:
- કેપિટલ એક્સપેન્ડિચર: વિદેશી માઈન્સ હસ્તગત કરવા માટે મોટું રોકાણ કરવું પડશે, જે કંપનીઓના ડેબ્ટ-ટુ-ઈક્વિટી રેશિયો પર અસર કરી શકે છે.
- ભૌગોલિક જોખમો: વિદેશી દેશોમાં ઓપરેશન ચલાવવામાં કાયદાકીય અને ભૌગોલિક અનિશ્ચિતતાઓ રહેલી છે.
ઓક્ટોબર 2026 ની શરૂઆતમાં, NMDC નો શેર ₹74.64 ની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો, જે હાલમાં વૈશ્વિક માર્કેટના દબાણ હેઠળ છે. હવે માર્કેટની નજર કંપની કેવી રીતે આ એક્વિઝિશન માટે ફંડિંગ કરે છે અને પ્રોજેક્ટ્સને કેવી રીતે અમલમાં મૂકે છે તેના પર રહેશે.
